Skype

Άρθρα και Σχόλια για τη Ψυχική Υγεία,
Ψυχολογία, Συμβουλευτική και​ Ψυχοθεραπεία



Η καλή Παιδεία και η Ψυχολογική και Συναισθηματική εκπαίδευση, είναι θέματα εθνικής επιβίωσης!

Ο παραπάνω τίτλος, αποτελεί παράφραση του τίτλου ενός εξαιρετικού κειμένου, του πολυαγαπημένου και εξέχοντα έλληνα στοχαστή, κ.Θεοδόση Τάσσιου, που διακρίνεται για το σύγχρονο και ακέραιο πνεύμα του.


Ακολουθούν κάποιες δικές μου σκέψεις και  σχόλια παρακάτω, με αφορμή ανάμεσα σε άλλα - και το κείμενο του κ.Τάσσιου - που νομίζω συγκλονίζει.


Δε θα μπορούσα λοιπόν να συμφωνώ περισσότερο με τα παρακάτω γραφόμενά του εν λόγω συγγραφέα, ως ενεργή πολίτης και ως κοινωνική επιστήμονας.


Το αντικείμενο της καθημερινής εργασίας μου στην άσκηση του επαγγέλματός μου ως Σύμβουλος Οικογένειας - Ψυχοθεραπεύτρια, είναι ο εντοπισμός και η ανάδειξη αυτών που αποτελούν τα αίτια στο  όποιο ψυχολογικό πρόβλημα ή στο όποιο ψυχογενούς βάσης σύμπτωμα -  και όχι απλά η ενασχόληση μου με αυτό καθ' αυτό το εμφανιζόμενο σύμπτωμα.


Το σύμπτωμα είναι απλά ένα καμπανάκι για το ότι κάτι δεν είναι καλά μέσα μας. Είναι ας πούμε, η αφορμή να προβληματιστούμε και  αποτελεί μόνο την κορυφή ενός παγόβουνου!


Τέτοια προβλήματα που μου εμπιστεύονται οι πελάτες μου, μπορεί να είναι, ατομικά και προσωπικά (όπως π.χ. άγχος/ κρίσιμες αλλαγές ζωής και διαχείρισή τους), 


ή προβλήματα στη σχέση των ζευγαριών
και πως  καταλήγουν από αγαπημένοι να γίνονται αδιάφοροι συγκάτοικοι ή και εχθρικοί μεταξύ τους (π.χ διαχείριση διαζυγίου, ελεγκτική συμπεριφορά, απάθεια ή συγκρούσεις),


καθώς και προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική οικογένεια με τα παιδιά και τις ενδοοικογενειακές σχέσεις και δυναμικές (π.χ. διαπαιδαγώγηση, προσκόλληση, μελέτη, κτλ).


Οι σχέσεις στην ελληνική πραγματικότητα φαίνεται να διακρίνονται από  σημαντικά κενά και έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των μελών - όπως διακρίνουμε από τα αιτήματα για βοήθεια των ίδιων των ενδιαφερομένων, οι  οποίοι υιοθετούν σαν τρόπο διαχείρισης των μεταξύ των σχέσεων, συνεχείς άμυνες ή  επιθετικότητα και ενίοτε και καταφυγή σε ψέματα.


Συνεπώς, παρά τα πολλά και σοβαρά άλλα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικογένειας, δεν είναι καθόλου ασύνηθες τα μέλη της να  αισθάνονται, προδομένα, με  ένα αίσθημα έλλειψης σεβασμού και αυτοσεβασμού.


Απεριόριστα εκτιμώ το εργαλείο που έχω στα χέρια μου - την επιστήμη της ψυχολογίας και τα ερμηνευτικά όσο και ψυχαναλυτικά εργαλεία -  που μου παρέχουν βασικές δυνατότητες να διαβλέπω  λίγο καλλίτερα - μέσω αθέατων συνδέσεων, τι συμβαίνει στο παρασκήνιο σε σχέση με τα κίνητρα, τους στόχους και την εξέλιξη των πραγμάτων, παραβλέποντας -- το πολλές φορές, φανφαρώδες και αποπλανητικό προσκήνιο. Το τι παρουσιάζεται διά γυμνού οφθαλμού και  στην επιφάνεια των πραγμάτων - σαν μία πρώτη ανάγνωση και πολλές φορές και με έναν αφοπλιστικά πειστικό τρόπο, δεν είναι αυτό που πραγματικά είναι το κυρίως πρόβλημά μας.


Βρήκα ενδιαφέρον
- μετά τα ερωτήματα  και τους προβληματισμούς του  έλληνα πολίτη που μου μεταφέρονται από διάφορους κύκλους, να επιχειρήσω να κάνω έναν παραλληλισμό από μία ψυχολογική ματιά - σε μία προσπάθεια να καταλάβουμε περισσότερο τους εαυτούς μας.


Δρούμε  ως γονείς καθημερινά, αλλά και ως άνθρωποι και πολίτες γενικότερα,  σε μία διευρυμένη "οικογένεια" - αφού μία χώρα μπορεί να νοηθεί και ως μία "διευρυμένη οικογένεια" -  και ο τίτλος "γονέας" είναι μέρος του πολίτη που δρα.


Εάν ενσκύψουμε στη σημερινή κατάσταση της Ελλάδας γενικά, θα επιβεβαιώναμε  ότι το πελατειακό κράτος κατέστρεψε τη χώρα μας και συνέτεινε σε αυτό και η στάση του εκάστου από εμάς, της ανάγκης υιοθέτησης μίας εγωιστικής εξασφάλισης, ενάντια στην εξασφάλιση του συνόλου και της ομάδας.


Τι σημαίνει αυτό από ψυχολογικής πλευράς?

Οι πολιτικοί,  όπως οι γονείς μας - με την έννοια ότι οι πολιτικοί αποτελούν τους "γονείς" για τους πολίτες μίας χώρας,  μας αντιμετώπισαν εμάς "τα παιδιά", τους πολίτες δηλαδή, χρησιμοθηρικά και χειριστικά.

Υπήρξαν χειριστικοί γονείς και όχι υπεύθυνοι γονείς.


Τι σημαίνει χειριστικός γονέας?

Σημαίνει αδύναμος να "κερδίσει" με την αξία του και το "ανάστημά του" τη θετική στάση και συμπεριφορά των παιδιών του.


Σημαίνει ότι δεν  εμπνέει στα παιδιά του ( και αυριανούς πολίτες)  το σεβασμό, αντιθέτως προσπαθεί να τον επιβάλλει με το να επιλέγει να γίνεται αρεστός περισσότερο,  κάνοντας είτε χάρες, είτε υποχωρώντας σε πράγματα που άλλες στιγμές θεωρούσε, ή ήταν, αδιαπραγμάτευτα.


Άλλες φορές δε, όταν και η διάθεσή του γονέα είναι επιβαρυμένη για δικούς του λόγους, για να  μην ενοχλείται  με τα ίδια πράγματα που άλλες φορές επέτρεπε  ή και "χειροκροτούσε", προβαίνει σε απαγορεύσεις "ετσιθελικά",  με αποτέλεσμα το παιδί να αισθάνεται μπερδεμένο ως προς το τι τελικά περιμένει ο γονιός του από το ίδιο -  και φυσικά και θυμωμένο αφού δεν έχει μία σταθερή βάση να πατήσει.


Οι γονείς  που δεν εφαρμόζουν σταθερούς και δίκαιους κανόνες κάτω από όλες τις περιστάσεις - και καταφεύγουν περισσότερο σε χατίρια ή υπαναχωρήσεις  προς όφελος της βολής των ιδίων, ουσιαστικά δυστυχώς, σκάβουν το λάκκο μέσα στον οποίο θα πέσουν και οι ίδιοι.


Κάπως έτσι έχουν τα πράγματα και στη διευρυμένη "οικογένειά", στην προκειμένη περίπτωση στην Ελλάδα, μια και το σύνολο αυτών των θυμωμένων και μπερδεμένων παιδιών θα αποτελέσουν τους αυριανούς πολίτες μιας χώρας και τους γονείς που θα δημιουργήσουν κάποιες οικογένειες (ή και τους πολιτικούς που θα ηγηθούν).

Υπήρχε και φαίνεται να υπάρχει ακόμη λοιπόν, σε εξωφρενικό βαθμό, κάτι παράδοξο, παρά την κρίση:

Μία γενικότερη διάσταση συμφερόντων γονέων και παιδιών, πολιτικών και πολιτών!... 

Άρα υπάρχει σα μία κούρσα, για ατομική και όχι για συλλογική ωφελιμότητα.  

 

Γλαφυρό παράδειγμα σε επίπεδο  χώρας, είναι η έκφραση του πολιτικού μας σκηνικού.

Πώς, σημαντική μερίδα του πολιτικού κόσμου, εμφορούμενοι από μία προσωπική ανάγκη, φαίνεται να παραγκωνίζουν ή και αμφισβητούν τη δύναμη της συνεργασίας και τη δύναμη της ομάδας  - εξ' ου και ζητούν αυτοδύναμες λύσεις κυβέρνησης - υπερτονίζοντας και διαιωνίζοντας στην ουσία, τα μειονεκτήματά μας και τις παθογένειές μας ως λαό - αφού η στάση τους μιλά καθαρά  για αδυναμία "να τα βρούμε όπως δεν τα βρίσκαμε πάντοτε".


Με άλλα λόγια δηλαδή,  ότι δεν έχουμε, όπως ονομάζουμε στη ψυχολογία, δυνατότητα στο να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις και το κλίμα για να συνευρεθούμε ως ανθρώπινα όντα που μπορούν να συνεργαστούν - δυνατότητα να εμπεριέξουμε  νέα πράγματα, να τα ζυμώσουμε με τα αρχικά δικά μας και να καταλήξουμε σε κάτι νέο - εμπλουτισμένο και διαφορετικό από το αρχικό. 


Έτσι όμως αμφισβητείται ευθέως  η δυνατότητα του Έλληνα να  εξελιχθεί, κάνοντας τη μετάβαση στο επόμενο στάδιο, ανώτερο εξελικτικά και άρα και  ωριμότερο στο φάσμα της ανάπτυξής του. Αυτή η διαδικασία, αφορά στην εσωτερική "θεμελίωση" ενός ανθρώπου και στη δυνατότητα να συνευρίσκεται διαλλακτικά, να  κάνει σχέση με τους άλλους ανθρώπους εγκαταλείποντας τη βρεφική μονήρη μου κατάσταση, τον εγωκεντρισμό του παιδιού  - που η δυνατότητά του ήταν αρχικά να παίζει μόνο του, αφού δεν είχε αναπτύξει ακόμη τη δεξιότητα του "παίζω με ένα άλλο παιδί μαζί", το οποίο στην ενήλικη ζωή μεταφράζεται στο "απευθύνομαι και συνδιαλέγομαι με τον άλλον", ούτε και του εμπερικλείω κι  ένα δεύτερο πρόσωπο σε ένα σκηνικό όπου μαθαίνω να μοιράζομαι τα πράγματα.


Το να παραμένει αρνητικός κάποιος  στην έννοια της  συνεργασίας είναι σα να μη δύναται να μεταβεί ψυχολογικά, σε πιο εξελιγμένα και περίπλοκα στάδια ωρίμανσης  (αφού ενέχονται δύο άτομα και όχι ένα πια) της ψυχοσεξουαλικής του εξέλιξης!

 

Υπάρχει κι άλλη αυτουποτιμητική αποχρώσα παράμετρος σε αυτές τις τοποθετήσεις περί παραμονής ουσιαστικά σε πιο πρώϊμα στάδια ανάπτυξης, όπου χαρακτηρίζονται από τον γνωστό παιδικό εγωκεντρισμό και ατομισμό.

Αφορά στο ότι οι γονείς - αν λάβουμε υπόψη  το παράδειγμα της οικογένειας (οι ίδιοι οι  πολιτικοί δηλαδή) - είναι τόσο ασταθείς, που αδυνατούν να εξεύρουν τρόπους να  διαχειριστούν από κοινού (όπως κατ'αναλογία ένα ζευγάρι που έχει διαφορές μεταξύ του) δύσκολες καταστάσεις, ενώ ταυτόχρονα θέλουν να ηγούνται της οικογένειας (δηλαδή της χώρας!)...

Σα να υπονοείται και θα μπορούσε να φανταστεί κάποιος.... ότι αυτοί οι γονείς είναι μόνο για τα εύκολα!

Άρα δεν προσφέρουν την απαιτούμενη ασφάλεια που χρειάζεται ο άνθρωπος για να δημιουργήσει και να αναπτυχθεί, μέσα σε μία γερή κοινωνία, όπου υπάρχουν οι μηχανισμοί προστασίας του και ένα πλαίσιο λειτουργίας, τα οποία προσδιορίζονται από γονείς γεμάτο ενσυναίσθηση, ικανότητα να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα όρια, προνοητικότητα, συνεργατικότητα και σθένος να ανταπεξέλθουν στις διάφορες ταλαντεύσεις και δυσκολίες.

 

Αντί αυτού του μονοκρατορικού υπερφίαλου μοντέλου, αυτό που θα  χρειαζόταν να γίνει, είναι να υπάρχει ισχυρή η απαίτηση των γονέων-πολιτικών που πιστεύουν ότι και  οι ίδιοι είναι αρκούντως δυνατοί να κινούνται σε δύσβατους δρόμους  και που μπορούν και αντέχουν την ασάφεια, να στρέψουν τα "παιδιά τους" σε έναν προσανατολισμό υγείας, δίνοντας οι ίδιοι πρωτίστως το καλό παράδειγμα: Να τα βρίσκουν οι ίδιοι μεταξύ τους (οι γονείς/ οι πολιτικοί).


Έτσι θα αποφύγουν να εξελιχθούν αυτά τα "παιδιά" (πολίτες), σε προβληματικά όντα και προβληματικούς μη παραγωγικούς και καταστροφικούς πολίτες αύριο, που θα σπάνε, θα ρημάζουν, δε θα δουλεύουν, θα είναι θυμωμένα, θα παθαίνουν κατάθλιψη και πολλά άλλα δεινά που προέρχονται από την παραμέληση ή την ανακόλουθη διαπαιδαγώγηση και αντιμετώπιση!


Θα αποφύγουν να φθάσουν τα παιδιά αυτά (οι πολίτες), να έχουν την αίσθηση ότι αποτέλεσαν το  "μπαλάκι" στα χέρια αυτών που θάπρεπε να τα φροντίζουν περισσότερο από όλους, αν  με τη στάση τους  και τα έργα τους, οι γονείς/πολιτικοί,  ενσαρκώνουν,  τη τέχνη του συμβιώνω αρμονικά, δεδομένου επιπλέον,  ότι το συμφέρον είναι κοινό για όλους τους διαμένοντες στη Ιερουσαλήμ!

Και ποιο είναι αυτό το κοινό συμφέρον?

Αυτή η χώρα  (και η οικογένεια) να πάει μπροστά και να ανθίσει, γιατί φαίνεται έχουμε σκοντάψει εδώ και πολλά πολλά χρόνια, στις πέτρες  της διχόνοιας και της εξουσιομανίας!!

 

Η συναίνεση και η συνεργατικότητα απαιτείται ως μία ανάγκη απορρέουσα από την πραγματικότητα και χρέος αυτών που ηγούνται είναι να έχουν αυτό τον στόχο και μόνο.

Όπως θα απαιτούνταν ανάλογες λύσεις συναίνεσης στη διαχείριση ενός π.χ. επιτυχημένου συναινετικού διαζυγίου. Άλλωστε όταν ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο, έπλασε δύο, οπότε και έθεσε το θεμέλιο λίθο της κατάργησης της μονοκρατορίας.

 

Μεγαλώνοντας, η μοίρα των ανθρώπων και ο προορισμός είναι εκ της δημιουργίας των, να γίνονται δύο (γάμος - συντροφικότητα) και να συστήνουν ομάδες - πράγμα που της βρεφικής ηλικίας το μωρό π.χ. αδυνατεί να  πράξει,  γι αυτό και τα παιδιά αρχίζουν και παίζουν με άλλα παιδα από τα 4χρ. και μετά που ωριμάζουν νευροψυχοσυναισθηματικά..

 

Ο βαθμός ικανότητας συνεργασίας ενός παιδιού, άρα κι ενός ενήλικα αργότερα με άλλους ανθρώπους, αποτελεί σημαντικό κλινικό κριτήριο εκτίμησης της ωριμότητας που έχει κατακτήσει το παιδί και της υγιούς εξελικτικής του πορείας, ή της απόκλισης από μία υγιή ανάπτυξη.....


Λέμε ότι η σταθερή οικογένεια, μαζί με τη γονιδιακή κληρονομιά αποτελούν το σημαντικότερο εφόδιο που έχει ένας άνθρωπος στη ζωή του για πρόοδο και εξέλιξη και όχι τόσο η κοινωνική του θέση, ή η οικονομική κατάσταση των γονέων του, κτλ...

 

Θεωρώ ότι μία από τις πιο επικίνδυνες εξελίξεις στην εποχή μας είναι οι politicless! (απολιτικ) συμπεριφορές μας. Οι συγκεχυμένες ή αντιφατικές και ανακόλουθες λόγων και έργων δηλαδή πολιτικές και το εγωκεντρικό συνοθύλευμα κάτω ίσως από μία αγωνία ή ο φόβο για εξασφάλιση και  εξέλιξη.
Αυτές οι συμπεριφορές αφορούν  και τις απλές ακόμη καθημερινές στάσεις  μας στην καθημερινότητά μας και στις εν γένει επιλογές μας.


Κάθε μέρα ο καθένας από εμάς ασκεί "πολιτική" στο σπίτι του, στην εργασία του, με τους φίλους του. Καλείται δηλαδή να εφαρμόσει κανόνες, να βάλει όρια, να εκφράσει επιθυμίες να επιδιώξει ή οχι "αυτά" ή τα "άλλα".
Οι επιλογές μας και οι συμπεριφορές μας που στερούνται έρματος, που στερούνται ιδεολογίας και ξεκάθαρης θέσης, είναι αποκύημα  του "Fatherless Societies" το οποίο οδήγησε στο Politicless Societies.  

Από τις κοινωνίες  δηλαδή με έλλειμμα ενεργής παρουσίας πατέρα και έλλειμμα υψηλής υπόστασης  της φιγούρας του πατέρα και του ρόλου του,  κοινωνιών δηλαδή που διακρίνονται από έναν απαξιωμένο και ευνουχισμένο πατρικό ρόλο και φιγούρα του πατέρα  (λόγω πολλών διαζυγίων, αλλαγής θέσης της γυναίκας στην κοινωνία, μεγάλης και ξαφνικής ανάπτυξης της τεχνολογίας, κτλ.), φθάσαμε στις κοινωνίες με γονείς χωρίς ξεκάθαρη θέση και κανόνες (χωρίς σταθερή και ξεκάθαρη πολιτική διαχείρισης της οικογένειας), με μπερδεμένους γονείς και άρα μπερδεμένους πολιτικούς, αφού οι πολιτικοί ενέχουν θέση "γονέων" όπως προανέφερα.

Αυτή η εξέλιξη φέρει ως συνέπειες, περισσότερα και βαθύτερα ελλείμματα με  μπερδεμένα παιδιά (μπερδεμένους, κουρασμένους, αγανακτισμένους, θυμωμένους, ανασφαλείς και καταθλιμμένους πολίτες και άρα στερημένους ανθρώπους που αδηφάγα στη συνέχεια θέλουν να τους δοθούν "τα πιο πολλά",  ή  "τα θέλουν όλα!"  ώστε να νιώθουν αυτοδύναμοι! και άρα παντοδύναμοι - αφού μέχρι τώρα ήταν στην πλάστιγγα της τύχης από τους ίδιους τους γονείς τους, που υποτίθεται νοιάζονταν γιαυτούς!) 

Είμαστε πρώτη στην κατάταξη ως χώρα ανάμεσα σε άλλες ευρωπαϊκές/δυτικές, σε διαφθορά! (σε διεφθαρμένους ανάλγητους γονείς που "εκπόρνευσαν" τα παιδιά τους!)

 

Χρειαζόμαστε κατεπειγόντως τα "Μαθήματα Ζωής" ή τις "Σχολές Γονέων" και τα σεμινάρια  ευαισθητοποίησης  της οικογένειας.

Χρειαζόμαστε ως κοινωνία την υποχρεωτική εκπαίδευση των γονέων - πριν γίνουν γονείς και βέβαια χρειάζεται να ενισχύσουμε την κυριότερη βαθμίδα εκπαίδευσης και καθοριστική για τον χαρακτήρα του αυριανού πολίτη, το νηπιαγωγείο, καθώς αφορά στα 5 πρώτα βασικότερα χρόνια ζωής του ανθρώπου όπου τίθενται αμετάκλητα σε τεράστιο βαθμό τα θεμέλια της προσωπικότητας του κάθε αυριανού ενήλικα!



Αναφέρει λοιπόν, στη συνέντευξη που έδωσε στον ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΛΑΚΑΣΑ στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, στο φύλο της 25.12.15, ο κ.Θεοδόσης Τάσσιος (http://www.kathimerini.gr/843694/article/proswpa/geyma-me-thn-k/8eodoshs-tasios-h-kalh-paideia-einai-8ema-e8nikhs-epiviwshs):


«Ουσιαστικά είμαστε μαστροποί των παιδιών μας, διότι δανειστήκαμε αφειδώς για να περάσουμε καλά, αλλά τα δανεικά θα τα πληρώσουν οι επόμενες γενιές. Προτάξαμε μια ηθική προτεραιότητα που συγκεφαλαιωνόταν στο “εγώ, εδώ και τώρα”, ενώ η λυδία λίθος του ηθικού ενεργήματος είναι το “εσύ, αλλού και ύστερα”. Το στένεμα της αντίληψής μας για το πώς πρέπει να λειτουργεί η κοινωνία μας, συνιστά την αποτυχία μας»
συνοψίζει χαρακτηριστικά ο Θεοδόσης Τάσσιος.


Ο λόγος του πανεπιστημιακού ήταν πάντα καίριος στα χρόνια της μεταπολίτευσης - τόσο από τα έδρανα του ΕΜΠ όσο και από άλλα εσωτερικά και διεθνή φόρα. Εχει δημοσιεύσει 430 επιστημονικές εργασίες και συγγράψει 49 βιβλία σε διάφορες γλώσσες και είναι επίτιμος διδάκτωρ έξι πανεπιστημίων. Μετά άλλον έναν δύσκολο για την Ελλάδα χρόνο, στην κουβέντα μας ανέδειξε την πίκρα του για την πορεία της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά και τη δική του δύναμη να κοιτάζει μπροστά, συμπυκνώνοντας τη σοφία της ηλικίας και της ευρύτατης -σπάνιας-παιδείας. 


«Νιώθω την ίδια ταπείνωση, που ένιωθα κατά τη δικτατορία".


Έχω δώσει περί τις χίλιες διαλέξεις, στην προσπάθειά μου να συμβάλω στη βελτίωση της γνωσιακής και της ηθικοπολιτικής αυτοσυνειδησίας. Τα ίδια υποστήριζα και λίγο μετά την πτώση της Χούντας, όταν αρχίσαμε να ξεχνάμε τα ιδεώδη μας, όμως φτάσαμε στο σήμερα και τίποτε δεν έχει αλλάξει. Κατά έναν τρόπο απέτυχα», ήταν τα πρώτα του λόγια στο εντευκτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου συναντηθήκαμε.


«Ωστόσο...» λέει, και αφήνει μετέωρο τον λόγο του με μια μικρή παύση. «Ωστόσο, είμαι αγωνιστικά απαισιόδοξος. Επ’ αγαθώ η διάψευση της απαισιοδοξίας» προσθέτει χαμογελώντας.


Ο παράγων άνθρωπος

«Πολλοί πολιτικοί και επιστήμονες φαντάζονται ότι οι κοινωνίες είναι κουρδισμένα κουτιά, απουσία του ανθρώπου. Δεν πιστεύω ότι είναι έτσι. Ο Ινδός οικονομολόγος Αμάρτια Σεν πήρε το 1998 το Νομπέλ Οικονομικών Επιστημών για τη θεωρία της κοινωνικής επιλογής, ουσιαστικά επειδή υπέδειξε ότι η πολιτική είναι ηθική. Ο Αριστοτέλης έλεγε πως ό,τι κάνεις για τον άλλον, το κάνεις για σένα, για να εισπράττεις χαρά. Για να ενεργήσουμε με σοβαρότητα και προς όφελος όλων, δεν χρειάζεται να ζούμε επαίνους μετά θάνατον. Το κέρδος μας ως πολίτες πρέπει να το εισπράττουμε τώρα, σαν μια μπροστάντζα της χαράς που προσφέρουμε στον άλλο. Βέβαια, ο Μπέρτραντ Ράσελ είχε κατηγορήσει τον Αριστοτέλη για εγωισμό. Φαίνεται ότι και οι μεγαλοφυΐες δεν εμποδίζονται να λένε πότε-πότε και καμιά σαχλαμάρα, γιατί είναι δεσμευμένοι από τα δεσμά υψηλών θεωριών» παρατηρεί.

«Άλλο αν ο Ράσελ -Βρετανός, φιλόσοφος και ειρηνιστής με Νομπέλ Λογοτεχνίας το 1950- έχει αφήσει εμβληματική κληρονομιά εναντίον κάθε είδους φανατισμού, τη φράση του: “Δεν θα πέθαινα ποτέ για τις ιδέες μου, γιατί μπορεί να έκανα λάθος”» συμπληρώνει.

– Τι είναι, λοιπόν, η ηθικοπολιτική αυτοσυνειδησία;

Η αντίληψη του πρακτέου κατά τέτοιον τρόπο ώστε να βελτιστοποιηθούν όλες οι ανάγκες του λαού για την παρούσα και κυρίως για τις επόμενες γενιές. Σε αυτόν τον στόχο, το ελληνικό κράτος και η κοινωνία απέτυχαν, και δη τις τελευταίες δεκαετίες. Τα δείγματα ότι η κοινωνία δεν πάει καλά δεν ήταν άγνωστα. Επί χρόνια όλες οι συντεχνίες κατάφερναν να παίρνουν αυξήσεις έτσι ώστε να φτάσουμε να έχουμε απολαβές 30% υψηλότερες από την Ισπανία, παρότι τα οικονομικά της χώρας χειροτέρευαν. Οι πολιτικοί έκαναν αυτό που ήθελε ο λαός, με απόλυτη ακρίβεια. Από κάτω ήταν η πίεση. Δείτε, για παράδειγμα, την κατάληξη της πρότασης Γιαννίτση για μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό σύστημα. Ο Γιαννίτσης πρότεινε «στερήσεις εδώ και τώρα για χάρη του εκεί και ύστερα». Απέτυχε, διότι ξεσηκώθηκε ο λαός που δεν μπορούσε να διανοηθεί μια τέτοια στάση.

– Είναι θέμα παιδείας μας; Μήπως την κύρια ευθύνη την έχουν οι πολιτικοί;

– Η λύση δεν μπορεί να είναι μονόπλευρη. Ας θυμηθούμε τι θα πει «πολιτική λύση». Μια τέτοια λύση εκφράζει αξιακές προτεραιότητες. Π.χ. θυσιάζουμε την αύξηση των συντάξεων για χάρη της βελτίωσης του οδικού δικτύου. Καμιά επιστήμη δεν μπορεί να λάβει τέτοιες αποφάσεις. Η επιστήμη οφείλει να περιγράφει λεπτομερώς το κόστος και τις συνέπειες μιας τέτοιας προτίμησης. Από την πλευρά του, ο πολιτικός που «αναγγέλλει» την απόφασή του, χωρίς πλήρη περιγραφή των συνεπειών της είναι απατεών (αθελήτως βέβαια...).


Αυξήσεις στους δασκάλους και συνεχής αξιολόγηση

«Αρχίζει να ακούεται έντονα ο “ξύλινος λόγος” μόλις διαβάσεις τις πρώτες σελίδες των σχολικών βιβλίων της Αγωγής» λέει, τονίζοντας μία πρότασή του η οποία συχνά επανήλθε κατά τη διάρκεια της κουβέντας μας:


«Μας χρειάζεται ένα δεκαπενταετές πλάνο ηθοπαιδείας. Η ηθοπαιδεία είναι η μύηση στο γλυκό κρασί της φιλότητας. Δεν είναι κατάλογος φρονηματισμού, ούτε μετακένωση γνώσεων, όπως επιχειρεί το σημερινό σχολείο. Αγωγή σημαίνει μαθητεία, μύηση, συμμετοχή, παράδειγμα, βίωμα. Αυτά είναι ανεπαρκή στο σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα και για να μπορέσουν να περάσουν από τη μία γενιά στην άλλη και να αποκτήσουν στέρεες βάσεις στην κοινωνία, χρειάζονται μία δεκαπενταετία παλλαϊκής προσπάθειας».


Ο κ. Τάσιος προσθέτει: «Είναι μάλλον προφανές ότι χρειαζόμαστε όξυνση του ηθικού ενεργήματος για να δημιουργήσουμε καλύτερους πολίτες. Μία αίσθηση πειστικού καθήκοντος. Αλλιώτικα, δεν δομείται κοινωνία. Θα υποφέρουμε, αλλά με το παράδειγμά μας θα μειώσουμε τις δυσμενείς συνέπειες της αθλιότητας που άλλοι προκάλεσαν, και αυτό, ανακουφίζοντας την επόμενη γενιά, θα μας δώσει χαρά και ικανοποίηση. Είναι ζήτημα αξιακών, δηλαδή πολιτικών προτεραιοτήτων για τη χώρα». Εστιάζει στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση: «στα Νηπιαγωγεία διαμορφώνονται οι άνθρωποι με το πολιτικό ήθος» λέει. Του επισημαίνω ότι για να γίνουν ουσιαστικές και με θεμέλια αλλαγές στην εκπαίδευση, χρειάζονται εκτός από την πολιτική στρατηγική, και εκπαιδευτικοί που να μπορέσουν να την κάνουν πράξη. Και αυτό ίσως δεν απαιτεί μόνο επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, αλλά και αλλαγή της κουλτούρας τους.


«Είναι πράγματι εξαιρετικά δύσκολο να βρεις σήμερα τους 120.000 (όσοι δηλαδή υπηρετούν στα σχολεία) πολύ καλούς δασκάλους – δημόσιους λειτουργούς, που χρειαζόμαστε. Φοβούμαι ότι κάμποσοι απ’ αυτούς είναι ίσως βαλτωμένοι στην ήσσονα προσπάθεια, όπως και κάμποσοι από εμάς. Ωστόσο, η δουλειά τους έχει αμεσότερη συνέπεια για το μέλλον της χώρας μας. Αρα, και τους μισθούς τους οφείλουμε να αυξήσουμε και τις διαδικασίες πρόσληψης και συνεχούς αξιολόγησής τους να ουσιαστικοποιήσουμε. Οπως φαίνεται ότι έγινε στην Κύπρο πριν από λίγες δεκαετίες με λαμπρά αποτελέσματα στη στάθμη μόρφωσης σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες. Είναι δυσανάλογα μεγάλες οι επιπτώσεις για το μέλλον των πολιτών. Ολα τα σημερινά προβλήματα της παιδείας πάντως, είναι καθρέφτισμα των προβλημάτων του λαού».


Είναι όνειδος να θέλουμε να διοικούν το πανεπιστήμιο παιδιά λυκείου

– Πώς βλέπετε την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με τη σύμπλευση των Ανεξάρτητων Ελλήνων για δεύτερη φορά;

– Δεν άκουσα έναν συγκροτημένο πολιτικό λόγο, με το υπόβαθρο του Ορθού Λόγου της Κοινωνικής Αριστεράς που δεν αλληθωρίζει με ολοκληρωτισμούς. Αντ’ αυτού, ακούγοντας τις αντιφατικές φλυαρίες ορισμένων -λίγων, ευτυχώς- υπουργών, αγωνιούσα μήπως μας φέρουν πίσω στην ευδαίμονα Βενεζουέλα. Ωστόσο, αποδεικνύεται τώρα εντονότερα το ευρύτερο έλλειμμα πολιτικής αυτοσυνειδησίας μας, για το οποίο μιλούσα τον περασμένο Γενάρη στο περιοδικό Economist.

– Γιατί πιστεύετε ότι τα εκλογικά ποσοστά της Χρυσής Αυγής διατηρήθηκαν σε τέτοια επίπεδα;

– Έχω αναφερθεί στο παρελθόν στο έλλειμμα δημοκρατικότητας ενός μικρού τμήματος του λαού μας, καθώς και στην πολιτική αφέλεια της πίστης σε ολοκληρωτικές δήθεν λύσεις, τρομάρα μας. Δεν ντρέπομαι λοιπόν να παραδεχθώ ότι δεν εκπλήσσομαι από τη σταθερότητα των ποσοστών των οπαδών του ολοκληρωτισμού.

– Ο πρώην υπουργός Παιδείας Αριστείδης Μπαλτάς ήταν συνάδελφός σας στο ΕΜΠ. Ξεκίνησε τη θητεία του με περγαμηνές αλλά γρήγορα απογοήτευσε πολλούς με τις επιλογές του.

– Ο Αριστείδης Μπαλτάς είναι προικισμένος επιστήμων και πολύ καλός δάσκαλος. Πρωτοστάτησα ως εισηγητής στη βράβευσή του με το βραβείο εξαίρετης πανεπιστημιακής διδασκαλίας Ξανθόπουλου – Πνευματικού. Oμως, πρόσφατα σχημάτισα την εντύπωση ότι ενδέχεται να υπόκειται στα δεσμά ορισμένων ιδεοληψιών. Για παράδειγμα, η πρόταση για κατάργηση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Αν θέλεις να αποκαταστήσεις τη δημοκρατία στα πανεπιστήμια, οφείλεις να έχεις το θάρρος να παραδεχθείς ότι η εκλογική διαδικασία με τις κάλπες έχει προβλήματα, έχει στοιχεία αντιδημοκρατικότητας. Oλοι γνωρίζουμε τα περιστατικά βίας από μειοψηφίες φοιτητών κατά τη διάρκεια εκλογών με κάλπη. Το τελευταίο που θα φανταζόμουν είναι να χαρακτηρίζεται η ηλεκτρονική ψηφοφορία αντιδημοκρατική στα ελληνικά ΑΕΙ!

– Θεωρείτε επικοινωνιακό του λάθος να χαρακτηρίσει ρετσινιά την αριστεία;

– Το λάθος είναι κατ’ αρχήν φιλοσοφικό. Oταν κάποιος θέλει να χτυπήσει τον ελιτισμό, δεν το κάνει επειδή υπάρχουν παιδιά με μυαλό που θέλουν να φοιτήσουν σε ένα καλύτερο σχολείο. Το κάνει επειδή επιδιώκει να περιορίσει την κοινωνική αδικία ενώπιον της παιδείας. Θα έπρεπε, λοιπόν, να στρέψει τις ενέργειές του εκεί που γεννιέται η αδικία, στο μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο των γονέων, δηλαδή. Ο Κένεντι υποκαθιστούσε τη μορφωτική υστέρηση των γονέων με μία πολιτική παρέμβαση μορφωτικού χαρακτήρα στη ρίζα, μέσα στα σπίτια των φτωχών. Τις ίδιες παρεμβάσεις στις γειτονιές έκαναν και οι Γάλλοι σοσιαλιστές. Αντί να κάνει κάτι ανάλογο, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να εκδικηθεί τα παιδιά που έχουν μυαλό και δεν τα αφήνει να φοιτήσουν, μέσω εξετάσεων, στα Πρότυπα σχολεία για να αναπτύξουν τις ικανότητές τους, όπως δικαιούνται ως πολίτες. Αυτό είναι αυτοκτονικό για τον λαό που περιμένει να φάει ψωμί απ’ τα καλά μυαλά του και απαράδεκτο για τα παιδιά.


Τα Συμβούλια Ιδρυμάτων

– Πώς κρίνετε την κατάργηση των Συμβουλίων στα ΑΕΙ, όπου μετείχαν Ελληνες πανεπιστημιακοί που διαπρέπουν στο εξωτερικό;

– Είναι όνειδος να θέλουμε να διοικούν το πανεπιστήμιο τα παιδιά του Λυκείου που μόλις εισήλθαν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, και όχι εκείνα τα παιδιά που βγήκαν από τα ελληνικά πανεπιστήμια και τώρα διαπρέπουν. Εξάλλου, ο εναγκαλισμός κάμποσων πρυτάνεων με τα θλιβερά, ενδοσχολικά παραρτήματα των κομμάτων, πώς αλλιώς θα παταχθεί; Αφήστε λοιπόν τον θεσμό των Συμβουλίων να δοκιμασθεί, και τότε τον ξανακρίνουμε. Εμπειρικά όμως και όχι με ιδεολογικά κριτήρια.


«Οι επιλογές αυτές μπορεί να οφείλονται στο ότι εμείς πιστεύουμε πως είμαστε καλύτεροι από τους δυτικούς που εφαρμόζουν τέτοια συστήματα, και άρα δεν τα χρειαζόμαστε. Αλλωστε, είμαστε απόγονοι του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού» παρατηρώ.


«Ας τα αφήσουν αυτά τα ελληναράδικα. Μπορεί να ήταν απαραίτητα για την τόνωση της εθνικής μας ταυτότητας το 1800, αλλά τώρα; Εκμεταλλευόμαστε ένα κλέος στο οποίο δεν συνεργήσαμε. Γιατί; Και αυτή η στάση είναι θέμα παιδείας, κουλτούρας» λέει και αφού κοντοστέκεται λίγο, τονίζει: «Ισως στο παρελθόν, το επαρκές κίνητρο για να αποκτήσει ένας νέος καλύτερη παιδεία από τους γονείς του ήταν να ξεπεράσει την άθλια κοινωνική διαστρωμάτωση. Τώρα πλέον, μετά την πολλαπλή κρίση που έχει βιώσει η χώρα, είναι και θέμα εθνικής επιβίωσης.


Άλλωστε, η παιδεία είναι εισπνοή παρελθόντος και εκπνοή μέλλοντος».

 

Φεύγοντας από τον εγωκεντρισμό και την παντοδυναμία που έχουν τα νήπια που  θεωρούν ότι "μαγικά"  γίνονται τα πάντα ή ότι είναι το επίκεντρο του κόσμου με όλους τους άλλους "υπηρέτες" και δορυφόρους τους  καθώς δεν έχουν ακόμη τη συναισθηματική ωριμότητα να είναι σε θέση να καταλάβουν τους άλλους και να μπουν στη θέση των άλλων.


Υποθέτουν ότι όλοι αισθάνονται όπως αυτά αισθάνονται - όπως και θα έχετε ακούσει να λένε:  "Δεν το έκανα εγώ, εκείνος το έκανε" ή "το σκαλοπάτι φταίει που χτύπησα το ποδαράκι μου".


Δικαιούμαστε να αναρωτηθούμε άρα, ότι άδικα κάποιοι γονείς με παιδιά μικρής ηλικίας αγωνιούν ώστε το παιδί τους να κοινωνικοποιηθεί; - όπως μου λένε με εξαιρετικό ενδιαφέρον - εκεί γύρω στα 3-4 χρόνια του και θέλουν να το στέλνουν σε ομάδες ομηλίκων του και βέβαια και στο σχολείο προκειμένου να εκπαιδευτεί να είναι συνεργάσιμο...... όταν οι ίδιοι ως ενήλικες δεν είναι συνεργάσιμοι στην καθημερινότητά τους ή δεν τιμούν το πνεύμα συνεργασίας?


Υπονοούν δηλαδή οι γονείς και είναι βασικός πόθος τους, να αποκτήσει το παιδί τους τη δυνατότητα  να συνευρίσκεται με τους συμμαθητές του αρμονικά, να μάθει να συνεργάζεται σε κλίμα ομαδικό στην τάξη  του και στην ομάδα... Αυτό όμως θα του το έχουν διδάξει οι ίδιοι οι γονείς με τις επιλογές και τη στάση τους γενικότερα. 

Τι γίνονται όλα αυτά όμως στην πορεία του μεγαλώματος? Τι διαβρώνει αυτή τους την επιθυμία και καθιστά τους ίδιους ανακόλουθους προς τους αρχικούς τους προβληματισμούς?

Αφού οι ίδιοι σε συζητήσεις για το τι μέλλει γενέσθαι με τη χώρα μας και τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται επιλέγουν μονήρεις πολιτικές;....

Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα

 

Τι είναι η Συμβουλευτική και η Ψυχοθεραπεία;

Aποτελούν μέρος των επαγγελμάτων υγείας και θα μπορούσε να πει κάποιος ότι και οι δύο αυτές ειδικότητες, πέραν από επαγγέλματα, είναι και λειτουργήματα.

Οι εξειδικεύσεις αυτές συνήθως ακολουθούν και έπονται κάποιων πρώτων βασικών πανεπιστημιακών σπουδών (πρώτο πτυχίο) στις κοινωνικές επιστήμες και πρωτίστως, ή κυρίως, στη Ψυχολογία. Άλλες κοινωνικές επιστήμες ως πρώτο πτυχίο θα μπορούσε να ήταν η Κοινωνιολογία, η Ανθρωπολογία, η Φιλοσοφία, η Νοσηλευτική, η Κοινωνική Εργασία και ορισμένα λίγα ακόμη.

Η Συμβουλευτική και η Ψυχοθεραπεία είναι κυρίως, μέθοδοι που βασίζονται στην ακρόαση και τη συζήτηση, προκειμένου να αντιμετωπίσει κάποιος, αμιγώς ψυχολογικά και ψυχοσωματικά προβλήματα (δηλαδή σωματικά συμπώματα ψυχογενούς αιτιολογίας και συμπτώματα που δεν έχουν οργανικό αίτιο) και αλλαγές, συμπεριλαμβανομένου του βαθύ και παρατεταμένου ανθρώπινου πόνου, περιστασιακών διλημμάτων, καθημερινών κωλυμμάτων, κρίσεων, αναγκών εξέλιξης, καθώς και φιλοδοξίες που στοχεύουν στη συνειδητοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού.

Σε αντίθεση με τις βιοϊατρικές παρεμβάσεις, οι συμβουλευτικές - ψυχολογικές-ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, λειτουργούν κατά κύριο λόγο χωρίς φάρμακα, ή σε κάποιες των περιπτώσεων μπορεί να χρειαστεί και η εκτίμηση ψυχιάτρου/παιδοψυχιάτρου, ή νευρολόγου, για τη χορήγηση εκ παραλλήλου και φαρμακευτικής αγωγής.

Καλό είναι να έχουμε υπόψη μας πάντως, ότι η χορήγηση φαρμάκων στις περιπτώσεις ψυχογενών συμπωμάτων, μπορεί να αποτελέσει μεν, σημαντική βοήθεια (όπου και όταν εκτιμηθεί κάτι τέτοιο από τον αρμόδιο ιατρό), αλλά έχει επικουρικό χαρακτήρα μόνο (αν και απαραίτητο σε κάποιες περιπτώσεις).

Η χορήγηση φαρμάκων στις ανωτέρω περιπτώσεις δεν αποτελεί ωστόσο τη βασική θεραπεία του προβλήματος / των συμπωμάτων, τα οποία συμπτώματα τείνουν να επανεμφανίζονται σε μελλοντικό χρόνο μετά τη διακοπή της χορήγησης της φαρμακευτικής αγωγής.

Όπως αναφέρει ο Colin Feltham, 2001, η Συμβουλευτική χαρακτηρίζεται ως κάτι ξεχωριστό από τη χορήγηση απλών συμβουλών και θεωρείται ως κάτι που κυρίως προσφέρει μία λειτουργία διευκόλυνσης...

Ο δε Colin Power υπογραμμίζει ότι η Συμβουλευτική βοηθά, στο να γαληνεύει η αγχωμένη ψυχή και η ταραγμένη ζωή...

Η Ψυχοθεραπεία τώρα, μπορεί να μην εκπαιδεύει τόσο καλά όσο τα σχολεία, μπορεί να μην προσφέρει αγαθά και υπηρεσίες όπως η επιστήμη του μάνατζμεντ, μπορεί να μη γιατρεύει τις αρρώστιες όπως η ιατρική, ωστόσο απευθύνεται σε ένα κομμάτι της ζωής το οποίο τίποτα άλλο δεν μπορεί να το αγγίξει και να το κατανοήσει τόσο καλά, ώστε να βοηθήσει τον "ασθενή" να αναδομήσει τον τρόπο που σκέφτεται, αισθάνεται και λειτουργεί και ακολουθώντας μάλιστα και συγκεκριμένες προσεγγίσεις να εντοπίσει και τα αίτια - το γιατί δηλαδή - των συμπτωμάτων του.


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Ποιες είναι οι αξίες και οι βάσεις επάνω στις οποίες στηρίζεται η Συμβουλευτική και η Ψυχοθεραπεία;

Οι κυρίαρχες αξίες μπορούν να συνοψιστούν στις έννοιες

  • της Ακεραιότητας,
  • της Αμεροληψίας,
  • και του Σεβασμού

Αυτές με τη σειρά τους συνδέονται με αξιώματα της φιλοσοφίας και της ηθικής, όπως:

  • Αγαθοεργίας (ενδιαφέρον για το ευρύτερο καλό)
  • Μη κακεντρέχειας (το να προκαλεί κάποιος το λιγότερο δυνατό κακό)
  • Δικαιοσύνης (ενδιαφέρον για το δίκαιο)
  • Σεβασμού στην αυτονομία (την καλύτερη επιλογή)

Στη σύγχρονη εποχή τα παραπάνω θα μπορούσαν να συνοψιστούν στις ικανές και αναγκαίες προϋποθέσεις για μία επαγγελματική συμβουλευτική σχέση, που είναι:

  • η Αυθεντικότητα (Genuiness) (δηλαδή η ειλικρίνεια – ειλικρινής στάση - του Συμβούλου/Ψυχοθεραπευτή απέναντι στον Συμβουλευόμενο)
  • η Ενσυναίσθηση (Empathy) (δηλαδή η ικανότητά του Συμβούλου, να συναισθάνεται αυτά που αισθάνεται ο άλλος και να βλέπει τον κόσμο με τα δικά του – του άλλου δηλαδή – τα μάτια)
  • η Αποδοχή (Acceptance) (του Συμβούλου προς τον Συμβουλευόμενο, ως άνθρωπο, χωρίς όρους και προϋποθέσεις)

Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα

 

Ποιοι είναι οι στόχοι των επαγγελμάτων υγείας όπως της Ψυχολογίας, Συμβουλευτικής και Ψυχοθεραπείας;

Ο στόχος τους είναι να διευκολύνει:

    Την εφευρετικότητα των ανθρώπων

    Την ενόρασή τους

    Την ανακάλυψη των αιτιών των προβλημάτων τους

    Την ικανότητά τους στην επίλυση προβλημάτων

    Tη ζωή τους...

    ...την ΕΥΤΥΧΙΑ ΤΟΥΣ!!!

Αποψή μου ως επαγγελματίας ψυχικής υγείας, είναι ότι ακριβώς για τους παραπάνω λόγους (στόχους), η Συμβουλευτική και η Ψυχοθεραπεία, αποτελούν μία επανάσταση του ανθρώπινου πνεύματος.

Είναι οι μόνες ανθρωπιστικές θεωρίες που επιστημονικά προσεγγίζουν και αγγίζουν τις πιο καθημερινές δυσκολίες του ανθρώπου, οι οποίες αυτές δυσκολίες ακριβώς, αποτελούν γιαυτόν εμπόδια στο να εισπράττει χαρά και ευχαρίστηση από τη ζωή του, αλλά και στο να είναι σε θέση να αναπτύσσει το δυναμικό του με ενέργειές προς όφελός του!

Οι εφαρμοσμένες αυτές επιστημονικές θεωρήσεις, αγγίζουν επίσης τον τρόπο επίλυσής αυτών των δυσκολιών, αλλά και - κυρίως - ρίχνουν φως στα κίνητρα της ανθρώπινης συμπεριφοράς (ιδιαίτερα μέσω της ψυχοδυναμικής/ψυχαναλυτικής θεώρησης), τα οποία κίνητρα, δε φαίνονται διά γυμνού οφθαλμού αφού βρίσκονται στη σφαίρα του ασυνείδητου (μη συνειδητού - αυτού που δεν αντιλαμβανόμαστε) ψυχικού μας κόσμου.

Η διαφορά τους με τις άλλες ανθρωπιστικές επιστήμες που προσεγγίζουν το "πώς", είναι ότι οι επιστήμες αυτές, μας αποκαλύπτουν το "γιατί" δρούμε όπως δρούμε, ή "γιατί" εξελίσσονται τα πράγματα στη ζωή μας έτσι όπως εξελίσσονται και άρα μας διαφωτίζουν ως προς το τι δρόμο και σε τι ενέργειες θα χρειαστεί να προβούμε, εάν επιθυμούμε να επηρεάσουμε θετικά τη ζωή μας.

Αυτή η περιπέτεια του ασυνείδητου ψυχικού μας κόσμου, ξεκινά από τη βρεφική ηλικία... από τους πρώτους μήνες της ζωής μας!... ή ακόμη και πριν από αυτούς!... ξεκινά ακόμα καλύτερα από την ενδομητρική ζωή (κατά την κύηση), αλλά και ακόμα πιο πριν...... ξεκινά από τη σκέψη και την επιθυμία να αποκτήσει κάποιος παιδί.... Τα βιώματά του, οι εμπειρίες του, οι σκέψεις του, οι φόβοι του, οι προσδοκίες του, τα ανεκπλήρωτα όνειρά του, οι καταβολές του, οι άνθρωποι που τον αγαπούν ή που δεν τον έχουν αγαπήσει όσο το είχε ο ίδιος ανάγκη, συμβάλλουν καθοριστικά στη "διαμόρφωση" της νέας προσωπικότητας που "χτίζεται" (του παιδιού) και αργότερα όπως είναι φυσικό του ίδιου ως ενήλικα!


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Πότε κάποιος θεωρείται υγιής σωματικά και ψυχικά;

Σύμφωνα με το καταστατικό της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, Υγεία, είναι η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι μόνο η απουσία ασθένειας ή αναπηρίας.

Με άλλα λόγια αυτό σημαίνει πιο πρακτικά, ότι ο υγιής άνθρωπος είναι αυτός που πέραν της σωματικής-βιολογικής του υγείας, επιβεβαιώνεται στα έξι βασικά καθήκοντα της ζωής:

  1. Πρώτον μπορεί να ερωτευθεί, να αγαπήσει και να αγαπηθεί
  2. Εργάζεται και άρα μπορεί να αυτοπροσδιοριστεί επαγγελματικά
  3. Μπορεί να απολαύσει τη σεξουαλική συνεύρεση
  4. Μπορεί να χαίρεται και να παίζει
  5. Έχει ελεύθερο χρόνο και είναι σε θέση να τον διαχειριστεί - να έχει δηλαδή
    κοινωνική ζωή, στενούς και μη φίλους, κ.τ.λ...
  6. Και τέλος να είναι αυτόνομος και να αυτοεξυπηρετείται

Όσο περισσότερο κάποιος παρεκκλίνει από αυτά, όσο περισσότερο δεν τα πάει καλά με κάποιον ή κάποιους από αυτούς τους τομείς και όσο περισσότερο ακυρώνεται σε έναν ή όλους από τους παραπάνω τομείς της ζωής, τόσο περισσότερο σημαίνει ότι η ψυχική του ηρεμία και άρα υγεία, κινδυνεύει και χρειάζεται φροντίδα...

Και η σωματική υγεία κάποια στιγμή θα επηρεαστεί αρνητικά ( θα εμφανιστούν διάφορα δυσάρεστα συμπτώματα), αφού η ψυχική γαλήνη και ισορροπία είναι άρρηκτα αλληλένδετες, με τη σωματική υγεία και η μία επηρεάζει την άλλη (βλέπε νευροφυτικά ή ψυχοσωματικές ασθένειες).


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Τι γίνεται με τα παιδιά; Πότε θεωρούνται υγιή σωματικά και ψυχικά;

Ποια είναι τα κριτήρια που αποτελούν δείκτες ότι ένα παιδί είναι σωματικά και ψυχικά υγιές;


Το υγιές παιδί, όπως και γενικότερα ο άνθρωπος, αυτό δηλαδή που έχει σωματική υγεία αλλά και νιώθει ψυχική ηρεμία και ευεξία, δεν είναι το παιδί που ζει σε μία γυάλα και αποφεύγει κάθε έκθεση σε οποιαδήποτε μόλυνση.


Αντίθετα, υγιές παιδί θεωρείται, αυτό που είναι εξοπλισμένο με "αντισώματα" και εσωτερικούς αμυντικούς μηχανισμούς, (π.χ. πρωτογενή ασφάλεια (νιώθει ασφαλές), αυτοεκτίμηση, ενθάρρυνση, πρωτοβουλία, διεκδικητικότητα, αισιοδοξία, κ.α.) που το θωρακίζουν και το κάνουν να μπορεί να αντιμετωπίσει τις "επιθέσεις" εξωγενών παραγόντων.


Αυτά όλα αποκτώνται στα πολύ πρώτα χρόνια ζωής... και τα θεμέλιά τους τίθενται τους πρώτους μήνες ζωής...


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Μια ψυχολογική ματιά στα σύγχρονα προσωπικά, κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα που μαστίζουν την Ελλάδα! Η "άλλη" διάστασή τους!

Τι συμβαίνει με την Ελλάδα και τους Έλληνες και είναι μόνιμα παραπονούμενοι με ό,τι τους (μας) συμβαίνει νιώθοντας παραπλανημένοι?? Παρατηρούμε όμως παράλληλα το φαινόμενο του όταν μας ζητούν να "αλλάξουμε" προκειμένου για την εξέλιξή και πρόοδό μας, να σκεφτόμαστε πιο συλλογικά, λιγότερο εγωκεντρικά, να "δίνουμε" προκειμένου να  δικαιούμεθα ναάρουμε" σε αυτή τη ζωή, αντιστεκόμαστε και ζητούμε να αλλάξουν καλύτερα οι άλλοι κι όχι εμείς, θέλοντας να γευόμαστε παροχές ή απολαύσεις χωρίς να ανταποκρινόμαστε ανταποδοτικά στις σχέσεις μας!

Ορθώνεται το αίτημα λοιπόν να "αλλάξουμε" προς μία πιο υγιή κατεύθυνση και δεν το θέλουμε. Αντιστεκόμαστε σε αυτό με όση δύναμη μπορούμε, καταφέρνοντας τελικά τι? 

........μόνο το να προβαίνουμε με έναν επαναληπτικό ρυθμό, σε μία διπλή ανταρσία!!... κατά του εαυτού μας ...και κατά του κοινωνικού συνόλου - μέρος του οποίου είμαστε  και οι ίδιοι και τα παιδιά μας. Οπότε ουσιαστικά στρεφόμαστε ενάντια στους ίδιους μας!!  και στη συνέχεια σπεύδουμε να εξισορροπήσουμε το αίσθημα αυτο-ματαίωσης που νιώθουμε για άλλη μία φορά, μεταθέτοντας την ευθύνη γι αυτή την κακή εξέλιξη των πραγμάτων στους άλλους!..στους απέναντι!... 

για να ομολογήσουμε αμέσως μετά  ότι έχουμε εμπλακεί σε έναν φαύλο κύκλο εξόντωσής ημών και των γύρω μας, στον οποίο σχεδόν πάντοτε "οι άλλοι", "οι κακοί", "αυτοί που μας ζηλεύουνε", "που μας ρουφιανεύουνε", "τα ξένα συμφέροντα που εποφθαλμιούν την Ελλάδα και τον τρόπο που ζούμε"  μας ενέπλεξαν και είναι υπεύθυνοι για ό,τι ατυχές βιώνουμε στη ζωή μας - είτε αναφερόμαστε στην προσωπική ζωή μας, είτε στην κοινωνική, είτε στην εργασιακή, είτε στη ζωή μας ως πολιτικά όντα...

Παρακάτω μία ενδιαφέρουσα εκλαϊκευμένη συνέντευξη του αγαπητού και σεβαστού ψυχιάτρου και εμπνευστή μου, Ματθαίου Γιωσαφάτ, που συμπυκνώνει την εικόνα μας,  κάτω από την "κορυφή του παγόβουνου που μας περιβάλλει".

Θα ξεκινήσω, αναφέροντας ότι η  Ψυχολογία  -  και πιο συγκεκριμένα τμήματά της όπως η Ψυχανάλυση  και η  Ψυχοθεραπεία - για όσους τις επιλέγουν - αποτελούν  ένα - ή ίσως το μοναδικό - αξιόπιστο μέσον αυτογνωσίας, αυτεπίγνωσης, βελτίωσης της ποιότητας της ζωής - μέσω της μεγαλύτερης γνώσης που παρέχουν στο γιατί και το πως συμβαίνουν αυτά που συμβαίνουν και από που πηγάζουν- βελτίωσης και εξομάλυνσης των καθημερινών σχέσεων,αλλά και του τρόπου που αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας και τους άλλους!

Στη συγκεκριμένη συνέντευξη ουσιαστικά γίνεται εκτεταμένη μνεία - και μοιράζομαι τις ίδιες ιδέες, στο ότι  θέλουμε  να γευόμαστε τα καλά και κεκτημένα, δηλαδή να "παίρνουμε" μόνο από τις σχέσεις μας,  χωρίς να δίνουμε "κάτι" αντιστοίχως σε αυτές, στο συνάνθρωπο, στην κοινωνία, στην πατρίδα, ενώ αναμένουμε ταυτοχρόνως με μεγάλες προσδοκίες μάλιστα, να λαμβάνουμε.

Το αντικείμενο της  επιστήμης μου και της εργασίας μου - η ψυχολογία και οι κλάδοι της συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία - αποτελούν  σοβαρά εργαλεία ενδοσκόπησης, δηλαδή καλλίτερης γνώσης του εαυτού μας, γνώσης του κόσμου γύρω μας και εξήγησης των στάσεων και επιλογών μας στη ζωή, του τρόπου δηλαδή που επιλέγουμε να ζούμε, δεδομένου ότι αναδεικνύουν,  τα κίνητρα της ανθρώπινης συμπεριφοράς, τα οποία καθορίζουν στην καθημερινότητα,  τον τρόπο ζωής και τις ασχολίες μας, όπως π.χ. τον τρόπο που κάνουμε τέχνη, τον τρόπο που αναζητούμε νόημα στη θρησκεία, τα πολιτεύματά μας και άρα ακόμη και τον τρόπο που ψηφίζουμε και επιλέγουμε να εκπροσωπηθούμε. 

Οι κοινωνικές - εφαρμοσμένες όπως είθισται να λέγονται - επιστήμες αυτές, δίνουν βασικές και σημαντικές απαντήσεις στις δυναμικές που αναπτύσσονται μεταξύ των ανθρώπων και κατ' επέκταση και στις δυναμικές που αναπτύσσονται μεταξύ  των λαών, των κυβερνήσεων, των κρατών και ως εκ τούτου φυσικά ακουμπάνε και τα καθημερινά μας προβλήματα στην κοινωνική ζωή μας, στη συναισθηματική ζωή και εν γένει στην καθημερινή δραστηριότητά μας, καθώς ο καθένας μας ασκεί καθημερινά "πολιτική"  με τον τρόπο του, τη στάση του απέναντι στις προκλήσεις και στις ευθύνες που τον περιβάλλουν  σε όλα τα επίπεδα, πολιτικά ή μη.

Με αφορμή  μία ενδιαφέρουσα συνέντευξη του αγαπητού ψυχαναλυτή και εμπνευστή μου, Ματθαίου Γιωσαφάτ και του βιβλίου του "Μεγαλώνοντας στην Ελληνική Οικογένεια", μαζί με τα εδώ και χρόνια  σοφά  λεγόμενα ολίγων και έγκριτων πολιτικών ανδρών - κυρίως από τον ευρύτερο χώρο του κέντρου, θα ήθελα να σημειώσω κάποιες σκέψεις  που κατά τη γνώμη μου,  συμπυκνώνουν  την εικόνα μας ως χώρα,  κάτω από την κορυφή του "παγόβουνου" που φαίνεται να μας περιβάλλει.

Πραγματικά πόσο αληθινό  και σύγχρονο είναι το λεχθέν διά στόματος Γιωσαφάτ, ότι "Ένας ανώριμος λαός εκλέγει και ανώριμους ηγέτες!"

Η απορία πολλών για το γιατί δεχόμαστε αδιαμαρτύρητα  τα μέτρα του ΔΝΤ, ή το γιατί το πολύ προβαίνουμε σε  χλιαρές πρόσκαιρες διαμαρτυρίες, αλλά αρνούμαστε  π.χ. να εφαρμόσουμε την απαγόρευση του καπνίσματος ( αν και το τελευταίο εξόφθαλμα θα έδειχνε σεβασμό στον συμπολίτη μας που δεν καπνίζει, θα εξοικονομούσε  στην τσέπη μας τεράστια ποσά  ετησίως και το κυριότερο θα ευνοούσε την υγεία μας), έρχεται να φωτιστεί με τις παρακάτω επισημάνσεις,  για το προϊόν που ονομάζουμε "σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα".

Μία σημαντική πηγή για να εξηγήσουμε πολλά παράδοξα στη χώρα μας, στηρίζονται στο γεγονός ότι η ανθρώπινη κατάσταση έχει δύο μορφές ψυχισμού: μία είναι η συνειδητή, που όλοι ξέρουμε και η άλλη είναι η ασυνείδητη- την οποία δεν την αντιλαμβανόμαστε. 

Η ασυνείδητη  μορφή φέρνει πράγματα από την κληρονομικότητα, τα γονίδια, την προϊστορία τού ανθρώπου και επίσης πράγματα που απωθήθηκαν στην παιδική ηλικία  τα πρώτα 5-6 χρόνια της ζωής του. Αυτά δημιουργούν έναν ψυχισμό ασυνείδητο, ο οποίος είναι άχρονος, δηλαδή δεν διέπεται από λογική, δεν ακολουθεί αλληλουχία χρόνου ή γεγονότων.              

Στο ερώτημα γιατί η Ελλάδα βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση τώρα, η απάντηση είναι, ότι οι λόγοι είναι αρκετοί και το φαινόμενο πολυπαραγοντικό! 

Κατ' αρχήν η Ελλάδα είναι μία ταλαίπωρη χώρα εδώ και αιώνες. Ειδικότερα από τη σύσταση του νέου ελληνικού κράτους και μετά είχαμε δικτάτορες – βασιλιάδες, εμφυλίους, στρατιωτικούς...

Τώρα φαίνεται να έχουμε μια υπερίσχυση ακραίων φαινομένων που απαρτίζονται από το συνονθύλευμα, αναρχικών, χαοτικών, ασύδοτων και ασύνδετων μεταξύ τους αλλά  και παράλληλα αυταρχικών στοιχείων.                                                                           

Από την άλλη στερούμαστε σημαντικών γνώσεων και γενικότερα ειδικής εκπαίδευσης, για το πως να  μεγαλώνουμε σωστά  τα παιδιά. Δεν έχουμε δηλαδή εκπαιδευθεί  για ανάληψη τέτοιων  υπεύθυνων ρόλων, οι οποίοι ρόλοι ασκούνται από τη μία μέρα στην άλλη. 

Για την άσκηση οποιουδήποτε άλλου επαγγέλματος - πέραν  αυτών, του πολιτικού και του γονιού!!  - απαιτείται κάποια σχετικά μακρόχρονη κατάρτιση κι ένα χαρτί πιστοποίησης αυτής.

Η αγωγή των παιδιών απαιτεί κανόνες και ειδικές γνώσεις, πέρα από πρωτίστως, αυτογνωσία και αυτεπίγνωση, που φαίνεται όμως ότι ελάχιστοι διαθέτουν ικανοποιητικά μια και το ένστικτο από μόνο του δεν επαρκεί για την προσαρμογή στα εκάστοτε κοινωνικά δεδομένα...     

Το αποτέλεσμα της ελλειπούς κατάκτησης των παραπάνω, είναι να βιώνουμε επί μακρόν,  μια κοινωνία πολύ μπερδεμένη.  

Κατά τη γνώμη μου όπως και κατά τη γνώμη των κοινωνικών επιστημόνων, θα είχε αποφευχθεί πολύς πόνος και κερδηθεί πολύς χρόνος και ουσία, εάν είχαν τη δυνατότητα οι γονείς να εκπαιδεύονται για το ρόλο τους αυτό, πριν να γίνουν γονείς. Ο γονιός (όπως  και ο πολιτικός)  έχουν να ασκήσουν τα πιο ιερά λειτουργήματα.

Συνεπώς όταν οι άνθρωποι έχουν μεγαλώσει και διαπαιδαγωγηθεί  με ό,τι  μόνο μπόρεσαν  οι καταβολές αυτών  οι οποίοι τους φρόντισαν - και συνήθως αυτοί είναι οι γονείς τους,  να φωτίσουν  στο μεγάλωμα τους, και να τους  παράσχουν  επιρροές  που απορρέουν μόνο  από την  όποια θετική ή αρνητική εμπειρία ζωής των ίδιων  των γονέων,   οι πιθανότητες είναι μεγαλύτερες στο να παρουσιάσουν στην πορεία πολλά συναισθηματικά κενά, τα οποία μπορεί και να μη συνειδητοποιούνται από τους ίδιους.. (η ασυνείδητη πλευρά των πραγμάτων που προανέφερα).

Αυτά τα ελλείμματα, θέλοντας και μη, τον εγκλωβίζουν  σε μία γενική ανωριμότητα, δηλαδή σε μία αναποτελεσματικότητα στο  να ανταποκριθεί επιτυχώς στις απαιτήσεις των  σχέσεων και στις  δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάθε ενήλικας γενικότερα και άρα τον καθιστούν χρήζοντα καθοδήγησης από άλλους!  με την ίδια έννοια  παρομοιάζοντάς  τον  με τα παιδιά που δεν είναι ώριμα να αντιμετωπίσουν ό,τι και οι ενήλικες και άρα γι αυτό χρειάζονται τους γονείς τους! 

Ανάγκη κάποιων σοφών  "γονέων" έχουμε λοιπόν ως  Έλληνες  και μάλιστα σταθερών γονέων στη συμπεριφορά και στα πιστεύω τους, έτσι ώστε να μην κάμπτονται με τα χιλιάδες τερτίπια που σκαρφίζονται τα παιδιά (έλληνες πολίτες) και να μπορούν να εφαρμόσουν τους κανόνες κάτω από όλες τις συνθήκες  χωρίς εξαιρέσεις επί εξαιρέσεων, αλλά με ενδιαφέρον  και έκδηλη αγάπη για τη οικογένεια αυτή, που θα την παραλληλίσουμε εδώ αντίστοιχα με την ελληνική κοινωνία!   

Aντλώ ένα παράδειγμα για το παραπάνω από την καθημερινότητα μέσα στην οικογένεια, όπου είναι γνωστή η περίπτωση που πολλοί γονείς βιώνουν, να προσπαθούν να πείσουν τα παιδιά τους να κοιμηθούν σε σταθερή ώρα καθε μέρα ώστε να μην παρατηρείται το φαινομενο να ξενυχτούν παιδιά τριών, τεσσάρων, πέντα και έξι χρονών στις 10 ή 11 ή και 12 το βράδυ.. και να ταλαιπωρούνται και τα ίδια και οι γονείς να μη βρίσκουν λίγο χρόνο για τους ίδιους. Πώς όμως αυτό θα μπορέσει να εφαρμοστεί και να έχει αποτέλεσμα όταν οι ίδιοι οι γονείς εμφανίζονται ανακόλουθοι σε πολλές των περιπτώσεων, με το να κρατούν τα παιδιά ξύπνια κάθε φορά που θέλουν οι ίδιοι να πάνε στην ταβέρνα, ή την άλλη στιγμή να κάμπτονται από τις αντιρρήσεις και τα κλάμματα των μικρών τους και υποχωρούν, ή ακόμη άλλες φορές οι ίδιοι να δυσκολεύονται να διατηρήσουν ένα πρόγραμμα για τους εαυτούς τους και έτσι να επιτρέπουν η καθημερινή ρουτίνα να ανατρέπεται δημιουργώντας έτσι ένα κακό προηγούμενο. 

Χρειάζεται λοιπόν να βρεθεί η χρυσή ισορροπία,  του  να μη  γίνονται οι  γονείς, επιζήμια επιτρεπτικοί,  κάνοντας χάρες προκειμένου για την πρόσκαιρη ευχαρίστηση των παιδιών τους, αλλά και ούτε  δεσποτικοί ή τυραννικοί  με άδικη συμπεριφορά απέναντί τους.  Αντιθέτως, να υιοθετούν  πολύ πειθαρχημένα  και ξεκάθαρα πλαίσια κανόνων και λειτουργίας της οικογένεια (και αντιστοίχως της κοινωνίας) τα οποία θα εφαρμόζονται κάτω από κάθε συνθήκη προκειμένου να αυξήσουν το αίσθημα εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας έναντι στα παιδιά τους.

Τους εν λόγω γονείς θα μπορούσαμε σε μία αναλογική ακροβασία, να τους παρομοιάσουμε με το ΔΝΤ.           

Βλέποντας δηλαδή οι αρμόδιοί του ΔΝΤ, την έλλειψη πειθαρχίας και αποφασιστικότητάς μας  να λειτουργήσουμε διαφορετικά (να κάνουμε δηλαδή τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις ) και να γίνουμε αποτελεσματικοί, με τρόπο τέτοιον ώστε να είμαστε σε θέση να ανταποκρινόμαστε αυτόνομα στις ανάγκες μας και στις υποχρεώσεις (να γίνουν δηλαδή οι κυβερνώντες μας άξιοι εμπιστοσύνης και καλοί γονείς διαχειριζόμενοι σταθερά και υπεύθυνα τα "ενδοοικογενειακά μας θέματα") ως χώρα, τοποθετούν όλο και πιο δυσβάσταχτες συνέπειες - όρους και προϋποθέσεις, κάτω από τις οποίες αναζητείται η οριοθέτησή μας και η συμμόρφωση με τους όρους που διέπουν την εύρυθμη λειτουργία  (της ευρύτερης "οικογένειας"  της Ευρώπης),  εάν επιθυμούμε φυσικά να παραμείνουμε σε αυτή την "οικογένεια" που σε μία τέτοια περίπτωση θα πρέπει να σεβαστούμε  τους συγκεκριμένους κανόνες και συγκεκριμένες αρχές που τη διέπουν.

Όπως και σε μία πραγματική οικογένεια με παιδιά, τα παιδιά δεν δικαιοδοτούνται να κάνουν  ό,τι θέλουν,  φερόμενα ανάρμοστα. Γίνονται δε (οι επίτροποι της ΤΡΟΙΚΑ κατ' αντιστοιχία), όλο και πιο αυστηροί μαζί μας ως έλληνες, όσο αθετούμε το λόγο μας περί συμμόρφωσής μας με τις προτεραιότητες που τίθενται από την πραγματικότητα αυτής της "οικογένειας",  όπως θα γινόταν και στην περίπτωση  ενός αγανακτισμένου γονιού με το ατάσθαλο παιδί του, που δεν εννοούσε να βάλει μυαλό, που παραφερόταν  και που δε συμμορφώνεται με τις αρχές της οικογένειάς του, ζητώντας συνεχώς νέες χάρες, εξυπηρετήσεις,  ή προβάλλοντας  παράλογες απαιτήσεις για αγορά π.χ. πολλών και καινούργιων πραγμάτων, ή με το να  κλαίει, να χτυπιέται, είτε επειδή θεωρεί  ότι δεν έχει τόσα όσα  θα ήθελε να έχει, είτε επειδή οι γονείς αποφάσισαν κάποια στιγμή να βάλουν όρια και να μην προβούν και σε νέες αγορές παιχνιδιών ή νέων πράγματων, αφού τα προηγούμενα  πχ. τα έσπασε, τα έχασε ή τα βαρέθηκε λίγο μετά την αγορά τους και τώρα βρίσκεται χωρίς παιγνίδια...

Τι γίνεται λοιπόν λάθος στην ψυχική μας ανάπτυξη το οποίο το πληρώνουμε ακριβά ως άνθρωποι και ως χώρα;
Όπως επισημαίνει και ο κ. Γιωσαφάτ στο εν λόγω βιβλίο του,  η εξέλιξη του πολιτισμού έφερε πολλά καλά πράγματα, αλλά από την άλλη έφερε και κακά.

Όλη μας η ύπαρξη διέπεται στην εξέλιξή της - από βρέφος έως τα βαθιά γεράματα - από συγκεκριμένα αναπτυξιακά στάδια που χρειάζεται να ολοκληρωθούν  με επιτυχία προκειμένου να γίνει η μετάβαση του ανθρώπου στο επόμενο στάδιο χωρίς προβλήματα. Αν  κάποιος  ως άνθρωπος, για διάφορους λόγους, δεν έχει μεταβεί με επιτυχία  από το ένα στάδιο ψυχοσεξουαλικής εξέλιξης στο επόμενο στάδιο της όλης ψυχοσεξουαλικής του ανάπτυξης όπως αποκαλείται, τότε  δε νιώθει ψυχικά καλά και ήρεμος σε όλη τη διάρκεια του μεγαλώματός του. Δεν είναι ικανοποιημένος με την έκφραση της γενετήσιας  ενστικτώδους ερωτικής του επιθυμίας  (που ο έρωτας ή η ερωτική στάση απέναντι στα πράγματα, γενικότερα συμβολίζει  και την τάση για  δημιουργικότητα, επιτυχία, ευχαρίστηση, δοτικότητα, προσφορά, χαρά)  οπότε και  τότε παλινδρομεί - (στρέφεται δηλαδή προς προηγούμενες - πιο πρώιμες και ανώριμες φάσεις εξέλιξης) -  δηλαδή σε φάσεις της παιδικής ηλικίας  και καταφεύγει σε συμπεριφορές μικρότερης ηλικίας.               

Αυτές οι ηλικίες, χαρακτηρίζονται από τη  θέληση  του παιδιού να εξουσιάζει και να έχει δύναμη (βλέπετε τα μικρά παιδιά με το επίμονο πείσμα τους που θέλουν να περάσει το δικό τους και το προσπαθούν με κάθε τρόπο!)  ή να θέλει να αποκτά χρήματα  (σε μεγαλύτερες ηλικίες π.χ εφηβεία, όπου τα χρήματα  χρησιμοποιούνται ως ένα μέσον επίδειξης και κοινωνικής καταξίωσης),  ή που αναζητά να  εξαρτηθεί - να γαντζωθεί από κάπου για να νιώσει πιο ασφαλές προκειμένου να είναι λειτουργικό  (όπως τα μωρά που είναι απολύτως εξαρτημένα από τη μητέρα τους - ή τους γονείς τους). Εξάρτηση - σε έναν αναλογικό παραλληλισμό με τα πολιτικά, είναι όλοι αυτοί που έχουν παραμείνει σε αυτά τα πιο πρώιμα στάδια εξέλιξης και περιμένουν από το κράτος κυρίως να λαμβάνουν -  όπως πχ. στα κουμμουνιστικά κράτη – όπου εδώ το "κράτος" μπορεί να παραλληλιστεί με μία "μαμά" που δίνει συνεχώς (φαγητό/φροντίδα /παροχές, κτλ.) αφού εκείνη κατέχει το μονοπώλειο!.                                                                                            

Η μαμά λοιπόν έχει το μονοπώλιο της πηγής - δηλαδή το στήθος - το οποίο είναι η πηγή τροφής του μωρού και προσφέρει  το φαγητό. Από εκεί λοιπόν μαθαίνουμε ότι πρέπει να πληρώνουν  οι πλούσιοι (οι έχοντες το "φαγητό"!). 

Γιατί αυτά όμως συμβαίνουν μόνο εδώ στην Ελλάδα σε τέτοιον βαθμό; Ούτε την απαγόρευση του καπνίσματος δεν εφαρμόζουμε.                      

Εξηγείται λόγω του ότι  το κράτος (ο γονιός) δε μπορεί να επέμβει - δεδομένου ότι στην Ελλάδα, το κράτος  έχει μετατραπεί σε  έναν αδύναμο γονιό που παραπέει....   και είναι το θύμα και ο θύτης ταυτόχρονα!    

Ένας γονιός (το κράτος, οι κυβερνώντες) που αδυνατεί να είναι πειθαρχημένος ο ίδιος με τον εαυτό του,  άρα δεν είναι δυνατόν να είναι ούτε με τα  παιδιά του (τους πολίτες).                                                                                                                

Είναι γεγονός ότι  μαζί με κάποια πρόσθετα άλλα στοιχεία , ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό, ο τρόπος που μεγαλώσαμε.           

Στο μεγάλωμά της ζωής μας,  μαθαίνει κάποιος κοινωνικούς τρόπους από τη μητέρα του (αρχίζει πχ.  σιγά σιγά η εκμάθηση της τουαλέτας) και  μαθαίνει ότι δεν μπορεί να κάνει ό,τι θέλει (π.χ να ουρεί όπου θέλει όπως όταν ήταν μωρό που τα έκανε επάνω του -  κι έτσι αρχίζει η εκμάθηση του ελέγχου  των σφιγκτήρων - η εκμάθηση αυτονομίας στην τουαλέτα, που είναι ένας κοινωνικά αποδεκτός τρόπος συμπεριφοράς του), και σε αυτή τη φάση καθορίζεται  το αν ένα παιδί ως ενήλικας  θα γίνει υποτακτικός ή αναρχικός.

Αν η μητέρα και ο πατέρας τότε όταν το παιδί είναι μικρό, δε χειριστούν σωστά την κατάσταση και είναι είτε πολύ αυστηροί και βίαιοι, είτε πολύ χαλαροί ή και υπερβολικά ανεκτικοί, το παιδί - ανάλογα με το πόσο ισχυρές είναι  και οι γονιδιακές  του καταβολές, πόσο ισχυρή είναι η ιδιοσυγκρασία του – μπορεί να γίνει ή υποτακτικό ή αντιδραστικό. Αργότερα, στην ενηλικίωσή του,  η μητέρα συμβολικά  είναι η κοινωνία/πολιτεία  που φροντίζει/νοιάζεται, και όσα παιδιά δεν πέρασαν καλά παιδικά χρόνια  με τη μητέρα τους ως παιδιά  και αργότερα δε βρουν και  μία σωστή κοινωνία/πολιτεία (συμβολική μητέρα)  που να νοιάζεται για τους πολίτες της, εναντιώνονται σε αυτή, που ουσιαστικά είναι σα να εναντιώνονται σε μία κακή μαμά (αυτή την κακή μαμά του "τότε"...).                                    

Έτσι έχουμε το φαινόμενο των χούλιγκανς, των  αντιδραστικών,  που σπάνε, σκοτώνουν και καίνε ως μία έκφραση θυμού για την παραμέληση και προδοσία που έχουν υποστεί από τη μητέρα (αρχικά την πραγματική τους μητέρα και αργότερα συμβολικά από την κοινωνία/πολιτεία "μητέρα").

Τα μέτρα του ΔΝΤ τα δεχόμαστε σχεδόν χωρίς καμιά αντίδραση όμως. Ακριβώς επειδή - έχοντας σοβαρά κενά στην ψυχο-κοινωνικο-σεξουαλική μας ανάπτυξη, όπως αναφέρθηκε και παραπάν,  έχουμε παραμείνει υποτακτικοί ή αναρχικοί.

Εάν ο γονιός υπήρξε υπερβολικά αυστηρός, γινόμαστε υποτακτικοί.  Εάν υπήρξε υπερβολικά επιτρεπτικός, αντιδρούμε όπως ένα παιδάκι όταν οι γονείς του δεν μπορούν να επιβάλλουν κανόνες και όρια. Τα παιδιά χρειάζονται να νιώθουν ασφαλή πρωτίστως,  για να πειθαρχήσουν και αυτό το αισθάνονται μόνο όταν υπάρχουν ενδεδειγμένα όρια  στη διαπαιδαγώγησή τους μαζί με έμπρακτο ενδιαφέρον και και έκδηλη αγάπη. Οπότε όταν το παιδί προβεί σε μία αρνητική πράξη, τότε ασφαλώς και χρειάζεται να υποστεί  συνέπειες προκειμένου να καλλιεργηθεί μέσα του η υπευθυνότητα και η συνέπεια. Έτσι συμβαίνει και σε μια χώρα. Όταν υπάρχει ατιμωρησία, όταν δεν τιμωρείται κανείς για τίποτα,  είναι σα να του δίνεται το περιθώριο αν όχι το δικαίωμα να ξανακάνει τα ίδια!        

Με λίγα λόγια, ένας ανώριμος λαός, εκλέγει και ανώριμους ηγέτες. Δεν είναι τυχαίο αυτό που ζούμε και τα συνεχή αδιέξοδα που παρουσιάζονται στη χώρα μας.

Σε πιο προηγμένες χώρες, όπως πχ. στις Σκανδιναβικές -  Δανία,  Σουηδία, ή στις χώρες της Βόρειας-Κεντρικής Ευρώπης όπως στην Αγγλία, στη Γαλλία, στη Γερμανία, όπου οι άνθρωποι έχουν φθάσει σε μεγαλύτερα επίπεδα ωριμότητας και άρα έχουν περισσότερη κριτική σκέψη, εκλέγονται και πιο ώριμες κυβερνήσεις, που είναι πιο λογικές, πιο συγκροτημένες  και φροντίζουν πολύ περισσότερο τους πολίτες  τους,  διατηρώντας μία ισονομία και ισοπολιτεία χωρίς να διαχωρίζουν τους πολίτες τοποθετώντας τους σε μία μεγάλη ψαλίδα.

Το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι μόνο οικονομικό βέβαια..θεωρώ ότι είναι βαθύτατα και πρωτίστως ηθικό...περνάμε σαν κοινωνία μία κρίση αξιών και ιδεών, γι’ αυτό χρειάζονται ακόμη πολλά χρόνια για να το συνειδητοποιήσουμε αυτό και στη συνέχεια να αλλάξουμε.                                                              

Η δημοκρατία απαιτεί ωριμότητα και άρα υψηλή κριτική ικανότητα. 

Πώς μπορούμε να αλλάξουμε;
Μεγαλώνοντας σωστά τα παιδιά μας, είτε ως γονείς είτε ως εκπαιδευτικοί, ώστε να μη γίνουν ούτε υποτακτικά ούτε αναρχικά, αλλά ώριμα και ευτυχισμένα.                        

Η διαπαιδαγώγηση είναι μία δύσκολη υπόθεση και επιτυγχάνεται καθημερινά και  σιγά σιγά, με κύρια πηγή έμπνευσης το ίδιο το παράδειγμα των γονέων.                                                                                         

Οι καλοί γονείς θέτουν κάποια ελαστικά όρια μεν, τα οποία αφενός τοποθετούνται μέσα σε ένα ορισμένο πλαίσιο λειτουργίας που έχει "ταβάνι" και ορίζεται από τις αξίες τα πιστεύω και τους ευρύτερους κανόνες που υιοθετούν οι γονείς,  αλλά αφήνουν, δε,  τα παιδιά τους  να υποστούν τις όποιες φυσικές και λογικές συνέπειες των πράξεών τους, προκειμένου να τους γίνει το πάθημα μάθημα μέσα από την ίδια την πραγματικότητα με την ίδια έννοια που αν δεν πληρώσουμε π.χ το λογαριασμό του ρεύματός θα υποστούμε διακοπή ρεύματος στο χώρο μας!             

Το παιδί, δέχεται υποδείξεις χωρίς να εναντιώνεται ιδιαίτερα ή να επαναστατεί, όταν αισθάνεται ότι η μητέρα του το αγαπάει πραγματικά, το σέβεται  και δείχνει το έμπρακτο ενδιαφέρον της με φιλικότητα,  αλλά όχι υποχωρητικότητα. 

Αν όλα τα παραπάνω στοιχεία  αποτελούσαν στοιχεία στις προσωπικότητες πλείστων από τους  νεότερους και σύγχρονους πολιτικούς στην Ελλάδα, τότε τα λόγια του Ελευθέριου Βενιζέλου θα είχαν βρει έδαφος, προς ανακούφιση της πολύπαθης όμορφης αυτής χώρας μας: 

«Να το πάρωμεν απόφασιν ότι δεν υπήρξε ποτέ “Θεός της Ελλάδος”. 'Ενας είναι ο Θεός δι΄ όλα τα έθνη. Η φρόνησις, η διορατικότης, η προορατικότης, η επαφή με την πραγματικότητα. Ιδού τι θα μας βοηθήση θετικά να επανορθώσωμεν  ό,τι είναι επανορθώσιμον…».


Πηγές:

1. ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Η ΨΥΧΟΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ, ΓΙΩΣΑΦΑΤ ΜΑΤΘΑΙΟΣ, εκδ. Αρμός 2010


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Δημιούργησε τη ζωή και το πεπρωμένο που μπορείς ν' αγαπήσεις.......

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε στη ζωή ότι η δύναμη βρίσκεται ουσιαστικά μέσα μας! 

Αυτή τη δύναμη θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε, για οποιαδήποτε προσπάθεια επιθυμητής αλλαγής στον εαυτό μας και στον τρόπο που ζούμε.

Στο παρακάτω απόσπασμα από το βιβλίο "Στον Κήπο του Επίκουρου" του Irvin D. Yalom, αναφέρεται μια από τις αγαπημένες φράσεις του Νίτσε πού ήταν  η "amor fati" (αγάπα το πεπρωμένο σου): με άλλα λόγια δηλαδή, 'δημιούργησε το πεπρωμένο που μπορείς ν' αγαπήσεις', όπως το παράφρασε ο Yalom.

Επεξηγείται σε αυτή τη σοφή κουβέντα ότι:

Καμιά θετική αλλαγή δεν μπορεί να επέλθει στη ζωή μας, όσο παραμένουμε προσκολλημένοι στη σκέψη ότι ο λόγος που δεν ζούμε καλά και δεν αισθανόμαστε καλά βρίσκεται κυρίως έξω από εμάς τους ίδιους.

Ωστόσο, μόνο εμείς είμαστε υπεύθυνοι για τις κυριότερες πλευρές της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η ζωή μας και μόνο εμείς έχουμε τη δύναμη να την αλλάξουμε, εφ' όσον πραγματικά το θελήσουμε. 

Ακόμα κι αν αντιμετωπίζουμε εξωτερικούς περιορισμούς που ενδεχομένως μας πτοούν και προσωρινά μας αναστέλλουν, εξακολουθούμε να έχουμε μεγάλο κομμάτι ελευθερίας και δυνατότητα επιλογής, να υιοθετήσουμε διάφορες στάσεις απέναντί τους και διαφορετική οπτική γωνία, δίνοντας περιθώρια νέων προσπαθειών.


Πηγή:
 «Στον Κήπο του Επίκουρου. Αφήνοντας πίσω τον τρόμο του θανάτου», Ίρβιν Γιάλομ, εκδ, Άγρα 2008.

Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Ενθάρρυνση, ένα σημαντικό “κλειδί” στη διαμόρφωση καλών σχέσεων, αγάπης και σεβασμού, μεταξύ γονιού και παιδιού

Μία από τις σημαντικότερες δυνατότητες που έχουμε για να βελτιώσουμε τη σχέση μας με τα παιδιά, είναι η ενθάρρυνση.


Τι είναι η ενθάρρυνση;

Η ενθάρρυνση είναι η διαδικασία κατά την οποία συγκεντρώνουμε την προσοχή μας στα θετικά σημεία των παιδιών μας και σε ό,τι ωφέλιμο ή θετικό κάνουν, για να τους καλλιεργήσουμε την αυτοπεποίθηση και την εκτίμηση στον εαυτό τους, καθώς και την πίστη στις ικανότητές τους.

Οι γονείς που ενθαρρύνουν, βοηθάνε απίστευτα τα παιδιά τους να δέχονται τα λάθη τους, να μην διακατέχονται από στείρα τελειομανία αλλά αντιθέτως  να μαθαίνουν από αυτά τα λάθη. 

Ουσιαστικά τα βοηθούν να καλλιεργήσουν το θάρρος να μην είναι τέλεια.

Στις αυταρχικές/δεσποτικές και στερητικές οικογένειες, τα παιδιά αντλούν την αίσθηση της αξίας τους με το να έχονται ανταμοιβές / επαίνους και τιμωρίες από αυτούς που ασκούν την εξουσία, κατά κύριο λόγο τους γονείς.

Στις δημοκρατικές οικογένειες τα παιδιά επηρεάζονται θετικά με την ενθάρρυνση.

Για να βοηθήσετε τα παιδιά σας προς αυτή την κατεύθυνση, ίσως χρειαστεί ν' αλλάξετε το συνηθισμένο τρόπο με τον οποίο επικοινωνείτε μαζί τους και τους συμπεριφέρεστε.

Αντί για παράδειγμα να συγκεντρώνετε τη  προσοχή σας στα λάθη τους, τονίστε (όχι ψεύτικα ή προσποιητά όμως) ό,τι σας αρέσει και ό,τι πραγματικά εκτιμάτε από αυτά που κάνουν. Σίγουρα κάνουν κάτι καλό.

Σκεφθείτε τι καλό έκαναν μέσα στην ημέρα και στη συνέχεια πείτε:

“Πολύ σ’ ευχαριστώ που με βοήθησες τόσο πρόθυμα με τους καλεσμένους μας σήμερα  στη γιορτή του μπαμπά. Αν δεν είχα τη βοήθειά σου θα είχα πελαγώσει!”

Για να γίνει αυτό θα χρειαστεί ν΄ αποκτήσετε μία θετική αντιμετώπιση.

Είναι απαραίτητο να έχετε υπόψη σας, ότι οι δυσκολίες του παιδιού βασίζονται πάντοτε σε κάποια μορφή αποθάρρυνσής του.

Κάπου το έχετε επαναλαμβανόμενα και από πολύ μικρή ηλικία, αποπάρει ή αποκαρδιώσει, είτε άμεσα, χαρακτηρίζοντάς το με διάφορα κοσμητικά, "βλάκας" "άχρηστος",  "είσαι ένας σκέτος μπελάς" κτλ..,  είτε έμμεσα, με το να κάνετε εσείς πράγματα, τα οποία θα μπορούσε να κάνει το ίδιο για τον εαυτό του  και τα οποία το αφορούν,π.χ. να απαντάτε εσείς στη θέση του όταν του απευθύνουν κάποια ερώτηση όπως Π.χ "πόσο χρονών είσαι? ή Πώς σε λένε?", αλλά  και με το πολύ συνηθισμένο λάθος, του να χρησιμοποιείτε α΄πληθυντικό στις αναφορές σας ωσάν να είστε "ένα" με το παιδί και όχι δύο ξεχωριστά άτομα με ξεχωριστές ανάγκες και υποχρεώσεις που βαρύνουν τον καθένα χωριστά, π.χ. "πρέπει να διαβάσουμε περισσότερο σήμερα γιατί αύριο έχουμε τεστ στο σχολείο"!!.

Δεν είναι λίγες οι φορές που οι ίδιοι οι γονείς ή άλλα κοντινά άτομα από τον περίγυρό του, χωρίς πιθανότατα να το έχουν συνειδητοποιήσει, το έχουν αποκαρδιώσει. Επίσης ίσως επανειλημμένες αποτυχημένες προσπάθειές του ίδιου του παιδιού να πετύχει μία εργασία, προκάλεσαν αυτή την έλλειψη πίστης στις ίδιες τις ικανότητές του, ειδικά αν δε βρέθηκε υποστηρικτικό άμεσο περιβάλλον γύρω του που να το εμψυχώσει.

Όλοι θέλουμε το καλό των παιδιών μας. Κι όμως ενώ οι προθέσεις μας είναι καλές, χωρίς να το συνειδητοποιούμε πολλές φορές,  ή χωρίς να γνωρίζουμε, οι μέθοδοι που ακολουθούμε δε φέρνουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Η ενθάρρυνση είναι για την ανάπτυξη του παιδιού ό,τι είναι το νερό για το φυτό: ούτε το παιδί μπορεί να ωριμάσει χωρίς ενθάρρυνση, ούτε το φυτό χωρίς νερό!

Ακολουθούν δείγματα ενθαρρυντικών φράσεων που μπορείτε να χρησιμοποιείτε

 

Λόγια ενθάρρυνσης

Φράσεις που δείχνουν παραδοχή

• Μου αρέσει ο τρόπος που το χειρίσθηκες!
• Χαίρομαι που ευχαριστήθηκες μ’ αυτό. 
• Εφόσον δεν είσαι ικανοποιημένος τι νομίζεις ότι μπορείς να κάνεις ώστε να ικανοποιηθείς αρκετά;


Φράσεις που δείχνουν εμπιστοσύνη

  • Έχω εμπιστοσύνη στη κρίση σου
  • Είναι δύσκολο, είμαι όμως σίγουρη ότι θα το ξεπεράσεις.

Φράσεις που συγκεντρώνουν την προσοχή στη συνεισφορά

  • Ήταν πολύ ωραίο εκ μέρους σου που νοιάστηκες για …
  • Χρειάζομαι τη βοήθειά σου για...


Φράσεις που αναγνωρίζουν την προσπάθεια και τη βελτίωση

  • Φαίνεται ότι κατέβαλες μεγάλη προσπάθεια γι’ αυτό.
  • Κοίταξε πόση πρόοδο έχεις κάνει.
  • Ίσως πιστεύεις ότι δεν έφτασες ακόμα το στόχο σου. Κοίτα όμως πόσο πολύ έχεις προχωρήσει.

Φράσεις που βοηθούν στις δυσκολίες

  • Όλοι κάνουμε λάθη
  • Κανένας δεν γεννιέται τέλειος
  • Μαθαίνουμε από τα λάθη μας
  • Κάνεις τα πράγματα να φαίνονται δυσκολότερα απ’ όσο είναι

Πηγή: Encouraging Children to Learn by Rudolf Dreikurs and Don Sr. Dinkmeyer, Ελληνική έκδοση, "Σχολείο για Γονείς", Εκδ. Θυμάρι 2011.


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Αναβλητικότητα: Μη βάζετε τη ζωή σας στο…hold (στην αναμονή!)

Αν οι φράσεις «άστο γι’ αύριο», «θα το κάνω αργότερα», «από Δευτέρα ξεκινάω» σας χαρακτηρίζουν, τότε µάλλον ανήκετε – µαζί µε τον Αϊνστάιν και τον Ντα Βίντσι – στο κλαµπ των αναβλητικών!


Προτιµάτε να ασχολείστε µε τις ώρες σε παιχνίδια στον υπολογιστή, ή να ασχολείστε με το οτιδήποτε άλλο, αντί να ολοκληρώσετε την έκθεση  που αραχνιάζει στο γραφείο σας, µολονότι η καταληκτική ημερομηνία πλησιάζει επικινδύνως; Εκείνη η Δευτέρα που θα κόψετε το τσιγάρο, ή που θα ξεκινήσετε δίαιτα, δεν έρχεται ποτέ; Αφήνετε για την τελευταία στιγµή τις υποχρεώσεις σας, ή ό,τι πρέπει ή έχετε να κάνετε? 


Γεννιέσαι αναβλητικός ή γίνεσαι;  

Δε γεννιέσαι αναβλητικός ούτε είναι κληρονομικό "χάρισμα" ή γονίδια. Αυτός ο τρόπος χειρισµού της καθηµερινότητας και της ζωής γενικότερα, µαθαίνεται από πολύ µικρή ηλικία. Οι εξουσιαστικοί γονείς συχνά αυξάνουν τις πιθανότητες να διαµορφώσουν έναν αναβλητικό ενήλικο, αφού σπάνια ενθαρρύνουν τις προσωπικές αποφάσεις του παιδιού τους - ως απαιτητικοί που είναι, σπάνια το επαινούν ή του αναγνωρίζουν την προσπάθειά του για κάτι. Πολλές φορές επίσης οι αναβλητικοί τύποι μπορεί να δίνουν την εντύπωση ότι είναι καμουφλαρισμένοι τεµπέληδες. Ωστόσο, η επιστηµονική έρευνα αποδεικνύει ότι αυτό δεν ισχύει. Πολύ πιο σύνθετοι ψυχολογικοί παράγοντες, όπως η χαµηλή αυτοεκτίµηση ή ο φόβος αποτυχίας ή και της επιτυχίας, µοιάζουν να είναι καθοριστικοί για τη δηµιουργία µιας τέτοιας συµπεριφοράς».


Το προφίλ του αναβλητικού

Αναζητώντας τα συναισθήματα που κρύβονται πίσω από την αναβλητικότητα, διαπιστώνουµε ότι «κυρίαρχο είναι το άγχος για την επίτευξη του «τέλειου» αποτελέσµατος - δηλαδή η αγωνία για τελειομανία. Υπάρχει μία κακή εικόνα του εαυτού  και  χαµηλή αυτοεκτίµηση, αφού το τέλειο δεν υπάρχει. Αγωνιώντας τόσο πολύ για το αποτέλεσµα, φθάνει κάποιος να αποφεύγει να παίρνει απόφαση για κάτι. Μέσα του κυριαρχεί το «απελθέτω απ’ εµού το ποτήριον τούτο»,  ή το «άστο γι’ αύριο», πιστεύοντας ότι αύριο θα είναι καλύτερα προετοιµασµένοι για να το κάνουν τέλεια. Πολλές φορές προβάλλουν το «άστο, θα το κάνει κάποιος άλλος», αφού υπάρχει ο φόβος για την αποτυχία και, κατ’ επέκταση δηλαδή, ο φόβος της απόρριψής τους από τους άλλους.  Δεν είναι ασυνήθιστος και ο φόβος τους για την … επιτυχία! που ωθεί κάποιον στην αναβλητικότητα. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να αποφύγει κανείς την επιτυχία και την εσωτερική γαλήνη - μαζί με τη χαρά του ότι κατάφερε πράγματα, λόγω χαµηλής αυτοεκτίµησης, λόγω δηλαδή της αίσθησης, ότι δεν αξίζει να ζήσει κάτι καλό και να αισθανθεί κάτι όμορφο για τον εαυτό του. Ένας από αυτούς είναι και η αναβλητικότητα. 


Η αναβολή βέβαια προσελκύει πολλούς διότι προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση! Κάτω από την πίεση και την ένταση εξαιτίας πολλών υποχρεώσεων, η αναβολή μειώνει άμεσα την ένταση και το στρες.


Μήπως είστε αναβλητικός (και δεν το γνωρίζατε;)

Όλοι είµαστε αναβλητικοί κάποιες φορές, αφού η αναβλητικότητα είναι µέρος της ανθρώπινης ύπαρξης. Το αν αυτή θα µετατραπεί σε πρόβληµα ή όχι, εξαρτάται από το µέγεθος των αρνητικών συνεπειών που έχει στη ζωή µας. Κάποιοι, για παράδειγµα, µπορεί να αναβάλλουν τις δουλειές τους, αλλά τελικά καταφέρνουν και τις ολοκληρώνουν, ενώ άλλοι τις αναβάλλουν σε τέτοιο βαθµό και συχνότητα, που δεν πραγµατοποιούν τους σηµαντικούς στόχους της ζωής, αντιθέτως, δημιουργούν κωλύματα και  συνεχή προβλήματα στον εαυτό τους και στους άλλους.

Το πρώτο βήµα για να ξεπεράσει κάποιος την αναβλητικότητά του είναι να καταλάβει ότι είναι αναβλητικός! Αναρωτηθείτε αν η αναβλητικότητά σας, επηρεάζει με αρνητικό τρόπο, σηµαντικά, τη ζωή σας. Για παράδειγµα, ενδεικτικά,  αναρωτηθείτε για τα παρακάτω:

  • Νιώθετε συχνά έντονο άγχος, αναβάλλοντας εργασίες που ξέρετε ότι πρέπει να κάνετε;
  • Πιστεύετε ότι η απόδοση στη δουλειά σας είναι συχνά µικρότερη από τις δυνατότητές σας;
  • Αισθάνεστε πως έχετε χάσει το σεβασµό των γύρω σας στο οικογενειακό ή εργασιακό περιβάλλον σας, λόγω της αναβλητικότητάς σας; μαζί και της µόνιµης γκρίνιας σας ότι δεν πετυχαίνετε συγκεκριµένους στόχους;
  • Πιστεύετε ότι η αναβλητικότητα σας δημιουργεί σοβαρά εµπόδια στην πραγµατοποίηση σηµαντικών στόχων στη ζωή σας;

Η αναβλητικότητα βλάπτει σοβαρά την υγεία! αφού δημιουργεί έντονα συναισθήματα με την αδρεναλίνη στο αίμα να φθάνει στα ύψη. Το στρες που κυριαρχεί, ο φόβος και η κούραση, μαζί με την επαναλαμβανόμενη αυτοματαίωση που συνήθως συνοδεύουν την αναβλητικότητα, προκαλούν σταδιακή κατάρρευση των διαφόρων σωµατικών λειτουργιών, όπως του ανοσοποιητικού συστήµατος και έτσι ενισχύεται η εμφάνιση γαστρεντερολογικών προβλημάτων, ταχυκαρδίας, αϋπνιών και πολλών άλλων συμπτωμάτων. Δευτερογενώς, οι αναβλητικοί προκαλούν θυµό στους άλλους, επειδή συχνά παραπονούνται, χωρίς όµως να κάνουν κάτι για να επιλύσουν το πρόβληµά τους. 


Δράση, τώρα!


Όταν το φαινόµενο έχει εξελιχθεί πια σε πραγµατικό πρόβληµα, µε επακόλουθες σοβαρές συνέπειες στην καθηµερινή ζωή, η συμβουλευτική ψυχοθεραπεία είναι η µόνη αποτελεσµατική και µόνιµη αντιµετώπιση, καθώς απευθύνεται στα αίτια της αναβλητικότητας. Η αντιμετώπιση δηλαδή, δεν περιορίζεται απλά στην επιφανειακή τροποποίηση της συµπεριφοράς ενός ατόµου, µέσω εκλογικευµένων πιέσεων του στυλ «δείξε αποφασιστικότητα. Μπορείς να τα καταφέρεις!». Σε λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις, κάποια απλά πρακτικά βήµατα θα µπορούσαν να είναι βοηθητικά:

  1. Να είστε ξεκάθαροι για το τι είναι σηµαντικό για εσάς και όχι για άλλους. Στη συνέχεια, αφιερώστε το χρόνο σας στα σηµαντικά σας, λέγοντας «όχι» στα πράγµατα που δεν είναι σηµαντικά για εσάς.
  2. Χωρίστε τους στόχους σας σε µικρότερα βήµατα. Σπάστε, δηλαδή, τα µεγάλα κοµµάτια σε πιο µικρά, διαχειρίσιµα τµήµατα, αφήνοντας αρκετό χρόνο για κάθε δράση, αλλά και αρκετή ξεκούραση ενδιάµεσα.
  3. Ιεραρχήστε τη λίστα των ενασχολήσεων και προτεραιοτήτων σας. Στη συνέχεια, δεσµευτείτε ότι θα δουλέψετε, χωρίς να παρακάµψετε κάποια εργασία, και χωρίς να πιεστείτε να κάνετε περισσότερα πράγµατα από αυτά που είχατε ορίσει αρχικά, σε σχέση µε το χρόνο σας, ακόµη και αν έχετε τη διάθεση στην πορεία για κάτι τέτοιο.
  4. Ξεκινήστε, κάνοντας τα πιο εύκολα πράγµατα, ώστε να τονώσετε την αυτοπεποίθησή σας. Απαντήστε στα email σας, πετάξτε τα σκουπίδια και φτιάξτε το κρεβάτι. Κάνοντας τα µικρά πράγµατα, θα αισθανθείτε µεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και επιπλέον κίνητρο για να κάνετε και τα µεγαλύτερα.
  5. Μην περιµένετε τις τέλειες συνθήκες για να δραστηριοποιηθείτε.
  6. Πιέστε τον εαυτό σας. Όπως είπε ο Dale Carnegie: «Κάντε αυτό που φοβάστε να κάνετε και συνεχίστε να το κάνετε. Είναι ο γρηγορότερος τρόπος να υπερνικήσετε το φόβο».
  7. Μην ξεχνάτε ότι το ψυχικό βάρος της ενοχής και της ανεπάρκειας που πάντα θα κουβαλάτε µέσα σας όταν αναβάλλετε κάτι, θα είναι πολύ µεγαλύτερο από τη στιγµιαία ανακούφιση που σάς προσφέρει η αποφυγή της προσπάθειας.
  8. Ανταµείψτε γενναιόδωρα τον εαυτό σας όταν ολοκληρώσετε κάποιον στόχο.


Όλοι μας έχουμε μέσα μας έναν διακόπτη δράσης. 

Έναν διακόπτη του «κάντο τώρα»! Ενεργοποιήστε τον!


Πηγές:

Brian Tracy

  • Tracy Brian, «Φάε το βάτραχό σου να τελειώνουµε!». 21 καταπληκτικοί τρόποι για να θέσετε τέρµα στην αναβλητικότητα, εκδόσεις Θέσις, 2007
  • ΕΜΕΤ ΡΙΤΑ, «Άραξε! και αύριο µέρα είναι" Το εγχειρίδιο του αναβλητικού», εκδόσεις Κέδρος, Έτος έκδοσης: 2002


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Μπαμπάς...ο πρώτος ήρωας κάθε γιου...η πρώτη αγάπη κάθε κόρης...

21 Ioυνίου: Συμβολική υπενθύμιση την ημέρα γιορτής του πατέρα, για την ανεκτίμητη αξία μίας γλυκιάς πατρικής φιγούρας, ενός συνειδητοποιημένου πατέρα, που κάνει τη διαφορά στην καρδιά και την προσωπικότητα του παιδιού του!


Μαζί με την τύχη να έχει ένα παιδί και μία υπέροχη μητρικότητα/αγκαλιά από πλευράς μαμάς, αποτελεί το ακαταμάχητο δίδυμο - εγγυητή - ενός ευτυχισμένου, δυναμικού, μαχητή παιδιού - εφήβου - και στη συνέχεια ενήλικα!


Χρόνια πολλά σε όλους τους εμπνευσμένους μπαμπάδες!


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Ανέκφραστα συναισθήματα... ένας ύπουλος υπόγειος εχθρός της σωματικής και ψυχικής υγείας

Πολλά έχουν λεχθεί για τα ψυχοσωματικά, δηλαδή για τη σοβαρή συνήθως βλάβη/ασθένεια, των ιστών, λειτουργιών, ή των οργάνων του σώματος του ανθρώπου, (π.χ θα μπορούσε να είναι σοβαρά έλκη, σοβαρά νοσήματα όπως ο καρκίνος, ο σακχαρώδης διαβήτης, τα αυτοάνοσα νοσήματα όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, κτλ..) αλλά και για τα νευροφυτικά ή σωματόμορφα όπως λέγονται συμπτώματα - τα οποία κατά κανόνα,  είναι  τα - ηπιότερης μορφής - επιφανειακές βλάβες και συμπτώματα των οργάνων ή λειτουργιών του σώματος (π.χ έντονος κνησμός ή ταχυκαρδίες, έντονες εφιδρώσεις συνοδευόμενες από πανικούς, δυσκοιλιότητα, ζάλη, δύσπνοια, κτλ...)

 

Οι ψυχοπιεστικές, δηλαδή οι αγχώδεις καταστάσεις - που προέρχονται από το εξωτερικό περιβάλλον (π.χ άγχος επιβίωσης λόγω οικονομικής δυσπραγίας και κρίσης) ή τα άγχη που προέρχονται από  εσωτερικές μας πιέσεις (π.χ που προκαλούνται από κάποια σκέψη μας όπως "πρέπει να είμαι τέλειος", ή "θέλω να γίνουν τα πράγματα όπως τα προγραμματίζω ακριβώς" ) όταν  γίνουν έντονα και νιώσουμε ότι κατακλύζουν τη ψυχή μας και το εγώ μας και κατακλύσουν αυτό που μπορούμε να αντέξουμε, αναζητούν εκτόνωση και αποσυμπίεση με κάποιο τρόπο....


Αν δε "δουλέψουμε" αυτά τα ερεθίσματα, αν δεν προβληματιστούμε ως προς τον επιτυχή τρόπο που μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε, αν δεν αποτελέσουν αφορμές να ασχοληθούμε με τον εαυτό μας και τη φροντίδα του και αν δεν δούμε που στεκόμαστε ως άνθρωποι, πώς επεξεργαζόμαστε και τι τα κάνουμε  αυτά που νιώθουμε και πως έχουμε δομήσει τις σχέσεις μας, τότε η παρατεταμένη πίεση είναι σχεδόν βέβαιον ότι θα μας προξενήσει προβλήματα, ή και θα γίνει ο πρόδρομος παθολογικών συμπτωμάτων ή και νοσημάτων.

 

Γνωρίζουμε ότι ο Ιπποκράτης μίλησε για  το περί αδιαχώριστου ψυχής και σώµατος. 


Δηλαδή υποστήριξε ότι η Ψυχή και το Σώμα είναι ένα, ενιαίο και αδιαχώριστο όλον (δηλαδή ένα σύστημα που λειτουργεί ενιαία). Ό,τι συμβαίνει  στη ψυχή μας επηρεάζει και το σώμα μας και αντίστροφα. 


Και πόσο δίκαιο είχε! 


Σκεφθείτε όταν είμαστε αγχωμένοι πώς τα χέρια μας μπορεί να ιδρώνουν ή να έχουμε ταχυκαρδία... ή όταν θλιβόμαστε βαθύτατα, όπως π.χ. λόγω ενός πένθους, πώς μπορεί να νιώθουμε πόνο σε όλο το σώμα μας....


...........αντιστρόφως όταν έχουμε ένα έντονο σωματικό ενόχλημα  ή πόνο, πώς αυτός επηρεάζει τη διάθεσή μας δυσμενώς και ρίχνει το ηθικό μας..... 


Ο Πλάτωνας υποστήριξε τη θέση  περί σφαιρικής προσέγγισης της αρρώστιας: 


η ψυχή και το σώµα κατ' εκείνον, συναντώνται!! 


Οι συγκινήσεις μας µπορούν λοιπόν να θεωρούνται πιθανό αίτιο να νοσήσουμε και στο σώµα. 


Γνωρίζουµε από έρευνες, ότι το υπερβολικό stress (άγχος) προδιαθέτει για ασθένειες του ανοσοποιητικού συστήµατος και πλείστων άλλων συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού. 


Ο Grodeck (1866-1934) αναφέρει σε σχέση με τη σωµατική αρρώστια, ότι αυτή αποτελεί έναν αγγελιαφόρου ενός σπουδαίου µηνύµατος, 

«µη συνεχίσεις να ζεις όπως έχεις συνηθίσει µέχρι τώρα».


Γενικά ονοµάζουµε ψυχοσωµατικές διαταραχές τα οργανικά συµπτώµατα ή τις ενοχλήσεις και  αρρώστιες που φαίνεται να έχουν και κάποιον ψυχολογικό παράγοντα στην αιτιολογία τους. 


Όταν η ψυχή μας διεγείρεται, τότε προκύπτει ένταση (αναστάτωση). 


Παραδείγµατα: δεν έχω φάει (που είναι μία εσωτερική διέγερση).

Προκύπτει τότε ένταση (με τη μορφή της πείνας) την οποίαν ο ψυχισµός µας καλείται ν’ αντιµετωπίσει. 

Το ερώτηµα είναι: πώς, µε ποιόν τρόπο ο ψυχισµός µας διεργάζεται (απορροφά, «φιλτράρει») τις διάφορες εντάσεις απ’όπου κι αν προέρχονται; 

Τι απογίνονται οι αναστατώσεις και οι ταραχές µας; 

Οι εντάσεις µας λοιπόν, µπορούν να έχουν δύο πιθανά «πεπρωµένα»: 

είτε παίρνουν το δρόµο της ψυχικής διεργασίας, δηλαδή αντέχουμε να επεξεργαζόμαστε το όποιο γεγονός μας συμβαίνει και επιλέγουμε μία λύση που μας "πάει" χωρίς στη συνέχεια αυτή να μας προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ή ερωτηματικά, αντιθέτως νιώθουμε σχετικά καλά με αυτή μας την επιλογή, είτε παίρνουν το δρόμο αυτόν της εκφόρτισης. Εκφόρτιση σημαίνει ότι η ένταση,  μας ξεπερνά...τα γεγονότα μας ξεπερνούν και στην απέλπιδα προσπάθειά του, ο εαυτός μας να αντιμετωπίσει, όπως - όπως αυτό το "τσουνάμι" που νιώθει ότι έχει μπροστά του, εκδηλώνει ένα σύμπτωμα. 

Το σύμπτωμα δηλαδή αντιπροσωπεύει τα λόγια που δεν μπορέσαμε να πούμε διά στόματος και τις πράξεις στις οποίες δεν μπορέσαμε να προβούμε ή τις αποτελεσματικές λύσεις που δεν μπορέσαμε με επιτυχία να βρούμε.


Στην πρώτη περίπτωση
 που μπορούμε να αντέχουμε με επιτυχία τις εντάσεις, ομιλούμε για το Εγώ του νευρωσικού ανθρώπου, το οποίο είναι σε θέση να κρατάει την ένταση µέσα του και να μην πανικοβάλλεται. 

Εδώ το Εγώ, δηλαδή ο εαυτός μας, τα βγάζει πέρα στη στέρηση, τη µαταίωση, τις απώλειες, κ.λπ. 

 

Στη δεύτερη περίπτωση της εκφόρτισης: Η φόρτιση ή η ένταση που έχει η κάθε αναστάτωση ( δηλαδή το αίσθημα της µαταίωσης που μας προκαλείται) είναι µια ποσότητα ενέργειας ( ένα µπούκωµα) την οποία έχει κάποιος µέσα του και τον τρώει. Αν δεν έχει άλλον τρόπο να την αντιµετωπίσει (να την «σηκώσει») τότε την εκφορτίζει. Η εκφόρτιση είναι µια κινητική και εκρηκτική λειτουργία. Εδώ ο εαυτός μας δε µπορεί να κρατήσει µέσα του το οποιοδήποτε δυσάρεστο (οι άμυνες μας χωλαίνουν,  οπότε ανακουφίζεται µε - έναν άµεσο "εδώ και τώρα" τρόπο - (είναι σαν ένα επιτακτικό άδειασµα της έντασης). 

Πρόκειται για προσωπικότητες πολύ ευάλωτες στα αρνητικά ερεθίσματα, οι οποίες ζουν µε έναν τραυµατικό - αιµορραγικό τρόπο τις όποιες αντίξοες καταστάσεις που τους επιφυλάσσει η ζωή. 

Έχουµε τεσσάρων ειδών δυνατότητες εκφορτίσεων της έντασης μας: 

  • Εκφορτίσεις μέσω της συμπεριφοράς του ατόμου: αφορούν στο άµεσο πέρασµα της έντασης σε πράξη, π.χ ένας άνδρας ο οποίος χειροδικεί έναντι της συζύγου του (αυτός λέμε ότι έχει διαταραχές συµπεριφοράς) αφού τον υπέρμετρο θυμό που νιώθει, δεν μπορεί να τον διαχειριστεί καλά και τον κάνει πράξη γινόμενος σωματικά βίαιος. 
  • Εκφορτίσεις µέσω κρίσεων πανικού: είναι η εκτόνωση διά μέσω της εκδήλωσης ένος γενικού άγχους : οι πανικοί είναι µια ποσότητα διάχυτου άγχους το οποίο δε συνδέεται µε κάτι συγκεκριµένο π.χ. δε συνδέεται µ’ένα συγκεκριμένο αντικείµενο που προκαλεί φόβο.. Εδώ κάτι που μας αναστάτωσε ή στεναχώρεσε πάρα πολύ ή που μας πίεσε πολύ δεν μπορέσαμε να το διαχειριστούμε τότε που έπρεπε σωστά και αυτό έγινε σύμπτωμα, δηλαδή πανικός!
  • Εκφορτίσεις στο σωµατικό επίπεδο: εδώ η ένταση που αισθανόμαστε µη βρίσκοντας άλλη έκβαση πλήττει το ίδιο το σώµα το οποίο το πληγώνει..... Το σώµα γίνεται εδώ το κράτηµα-το σταµάτηµα της έντασης- πάνω στο οποίο ξεσπάει η ένταση αυτή.
  • Τέλος,  όταν το άτομο δεν μπορεί να κουμαντάρει με την αποτελεσματική του ψυχολογία τις εντάσεις αυτές, τότε µπορεί να καταλήξει και στην υιοθέτηση εξαρτητικών συµπεριφορών (χρήση αλκοόλ, ναρκωτικά, τζόγος, κ.λ.π). Και εδώ το κράτηµα της έντασης γίνεται διά μέσω ενός εξωτερικού βοηθήματος, που είναι η ουσία,  ή η καταφυγή σε μία εξάρτηση - σε κάτι δηλαδή από το οποίο γαντζώνεται κάποιος και χωρίς αυτό δε μπορεί να λειτουργήσει. 

Έτσι όταν ο εαυτός μας ή το Εγώ μας όπως αλλιώς λέμε στη Ψυχολογία, κατακλύζεται από άγχος που δεν μπορεί να το διαχειριστεί, τότε «βραχυκυκλώνει»!


Από την ώρα δηλαδή  που κάµπτονται οι ψυχικές μας δυνατότητες,  τότε γινόµαστε πιο διαθέσιµοι στο ν’απαντήσουµε  στο άγχος διά μέσω του σώµατος, βγάζοντας συμπτώματα τα οποία με άλλα λόγια, είναι η γλώσσα τους σώματος!


Όπως ο απεικονιζόμενος Φρόϋντ στη φωτογραφία αναφέρει, 

"Τα ανέκφραστα συναισθήματα και οι συγκινήσεις ποτέ δεν πεθαίνουν... Απλά θάβονται ζωντανά και θα έρθουν στην επιφάνεια πάλι, σε μεταγενέστερο χρόνο, σε πιο άσχημη μορφή...."


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα



Συμπτώματα…προδίδουν τις εσωτερικές μας θύελλες....!

Το Σώμα δεν ψεύδεται ποτέ..... Το σώμα "ακούει"  και ομιλεί μέσω της δικής του γλώσσας... της γλώσσας του σώματος!


Όταν αρρωσταίνουμε, όταν υποφέρουμε από κατάθλιψη, όταν υποκύπτουμε στη νευρική ανορεξία ή σε κάθε είδους εθισμό από ουσίες... μαίνεται μέσα μας μια εσωτερική διαμάχη ανάμεσα σ' αυτό που αισθανόμαστε και σ' αυτό που θα θέλαμε να αισθανθούμε. 


Ακολουθεί το ενδιαφέρον άρθρο ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ του Nelson Torres (Ψυχίατρου στη Βενεζουέλα)


«Η ασθένεια είναι μια σύγκρουση μεταξύ της προσωπικότητας και της ψυχής». Bach


Το κρυολόγημα στάζει όταν ο οργανισμός δεν κλαίει
Ο πονόλαιμος φράζει όταν δεν μπορεί να επικοινωνήσει τις αγωνίες
...... Το στομάχι καίει όταν ο θυμός δεν μπορεί να βγει
Ο διαβήτης εισβάλει όταν η μοναξιά πονάει
Το σώμα παχαίνει όταν... όταν η δυσαρέσκεια πιέζει
Ο πονοκέφαλος καταθλίβει όταν αυξάνουν οι αμφιβολίες
Η καρδιά χαλαρώνει όταν το νόημα της ζωής φαίνεται να τελειώνει
Οι αλλεργίες συμβαίνουν όταν η τελειομανία είναι ανυπόφορη
Τα νύχια σπάνε όταν απειλούνται οι άμυνες
Το στήθος σφίγγει όταν η υπερηφάνεια σκλαβώνει
Η πίεση αυξάνει όταν ο φόβος φυλακίζεται
Οι νευρώσεις παραλύουν όταν το εσωτερικό παιδί τυραννάει
Ο πυρετός θερμαίνει όταν οι άμυνες εκρήγνουν τα όρια της ανοσίας
Τα γόνατα "πίνουν" όταν η υπερηφάνεια είναι άκαμπτη
Ο καρκίνος σκοτώνει εάν δε συγχωρείς

Η ασθένεια και τα συμπτώματα δεν είναι κακό. Θα σου πουν ότι έχεις πάρει λάθος δρόμο!


Επικοινωνήστε για να μάθετε περισσότερα




Ενημερωθείτε για εμένα και από τις παρακάτω ιστοσελίδες:

  • Facebook
  • Linkedin
  • Skype
  • doctor anytime
  • Vriskodoctor